Цените на нафтата забележаа значителен пад на светските пазари откако Соединетите Американски Држави и Иран потпишаа меморандум за разбирање кој отвора пат за нормализација на транспортот низ Хормушкиот Теснец и постепено враќање на иранската нафта на меѓународниот пазар. На лондонската берза цената на суровата нафта падна за повеќе од два долари и се спушти на 77,52 долари за барел, додека на американскиот пазар барелот се тргуваше по цена од 74,63 долари. Намалувањето на цените доаѓа по неколкунеделните стравувања дека конфликтот во Персискиот Залив би можел сериозно да го наруши глобалното снабдување со енергенси.

Пазарите позитивно реагираа на договорот потпишан од американскиот претседател и иранскиот претседател, кој поставува рамка за понатамошни преговори и постепено смирување на тензиите во регионот.

Според документот објавен од иранската страна, Вашингтон ќе започне со укинување на поморската блокада на иранските пристаништа, додека Техеран ќе го отвора Хормушкиот Теснец во фази, обезбедувајќи безбеден премин за трговските бродови. Целиот процес би требало да биде завршен во рок од 30 дена, што значи дека транспортот низ еден од најважните светски енергетски коридори би можел целосно да се нормализира до средината на јули.

Веќе се забележуваат првите знаци на стабилизација. Според поморските податоци, низ теснецот во последните денови поминале неколку големи танкери, меѓу кои и три саудиски супертанкери кои превезувале околу шест милиони барели нафта. Иранските медиуми исто така објавија дека најмалку три ирански танкери успешно поминале низ водите кои претходно беа под строга контрола.

Дополнителен фактор што влијаеше врз пазарите е можноста Иран повторно да извезува нафта, петрохемиски производи и деривати без досегашните ограничувања. Пред избувнувањето на конфликтот, земјата извезуваше повеќе од три милиони барели дневно, најголем дел кон Кина. Во исто време, новите податоци покажуваат колку бил силен притисокот врз светските резерви на нафта. Американското Министерство за енергетика соопшти дека комерцијалните резерви во САД во текот на минатата недела се намалиле за 8,3 милиони барели.

Уште позагрижувачки се податоците на Меѓународната агенција за енергетика, според кои стратешките резерви на земјите членки на Организацијата за економска соработка и развој се намалиле за 163 милиони барели од почетокот на кризата и сега се на најниско ниво од декември 1990 година.

Експертите сметаат дека отворањето на Ормутскиот Теснец и враќањето на иранските испораки би можеле постепено да ја намалат неизвесноста на пазарот и да придонесат за стабилизирање на цените во наредните месеци. Сепак, предупредуваат дека геополитичките ризици остануваат високи и дека секое одложување на договорените мерки може повторно да предизвика ценовни турбуленции.

Во меѓувреме, Меѓународната агенција за енергетика прогнозира дека глобалната побарувачка за нафта во текот на 2026 година ќе забави за околу 1,1 милион барели дневно. Причината се високите цени во претходниот период и забавувањето на економската активност во дел од најголемите светски економии.

Нафтениот пазар сега внимателно го следи спроведувањето на договорот меѓу Вашингтон и Техеран, бидејќи неговиот успех би можел да означи крај на една од најголемите енергетски кризи во последните години и да донесе нова рамнотежа на глобалниот енергетски пазар.