Денес, 12 август, делови од светот ќе бидат сведоци на еден од највпечатливите астрономски настани – целосно помрачување на Сонцето. Месечината ќе помине меѓу Земјата и Сонцето, а во делови од Гренланд, Исланд, Шпанија, северна Русија и мал дел од Португалија ќе може да се проследи целосната фаза на помрачувањето.
На местото каде што помрачувањето ќе биде најдолго, целосната фаза ќе трае околу две минути и 18 секунди.
Меѓу оние што ќе го следат спектаклот директно од патеката на целосното помрачување е и поранешната астронаутка на NASA, д-р Сандра Магнус. Таа веќе имала можност да го набљудува истиот феномен од сосема поинаква перспектива – од Меѓународната вселенска станица.
Помрачувањето гледано од вселената
Магнус поминала вкупно 157 дена во орбитата во текот на три вселенски мисии. За време на престојот на Меѓународната вселенска станица од ноември 2008 до март 2009 година, таа ја видела сенката на Месечината како се движи по површината на Земјата.
„Од Меѓународната вселенска станица ја видов сенката на Месечината како темно подрачје што се движи по површината на Земјата под нас. Ја набљудувате механиката на Сонцето, Месечината и Земјата на планетарно ниво и тоа навистина ви се врежува во паметењето“, раскажува Магнус.
Овојпат таа ќе го набљудува помрачувањето од експедициски брод кај источниот брег на Гренланд, директно на патеката на целосното помрачување.
„Во вселената ја гледав сенката на Месечината одозгора. На источен Гренланд овојпат ќе бидам токму во подрачјето што таа ќе го прекрие“, вели Магнус.
Од „дијамантски прстен“ до Сончевата корона
Еден од највпечатливите моменти се очекува непосредно пред Месечината целосно да го прекрие Сонцето. Тогаш може да се забележат таканаречените Бејлиеви зрна – точки на сончева светлина што продираат низ вдлабнатините на работ на Месечината.
Потоа следува познатиот ефект на „дијамантски прстен“, а со почетокот на целосната фаза станува видлива и Сончевата корона – надворешниот дел од атмосферата на Сонцето.
Во поголем дел од Европа – делумно помрачување
Надвор од тесната патека на целосното помрачување, феноменот ќе може да се набљудува како делумно помрачување од голем дел од Европа.
При делумното помрачување Месечината покрива само дел од Сончевиот диск, па не настапува целосно затемнување како во областите што се наоѓаат директно на патеката на сенката.
Целосното помрачување е видливо само од релативно тесен појас на Земјината површина, поради што милиони луѓе се очекува денес да патуваат кон локациите од кои феноменот ќе може да се набљудува во целост.
Не гледајте директно во Сонцето без соодветна заштита
За набљудување на помрачувањето неопходна е соодветна заштита за очите. Обичните очила за сонце не обезбедуваат доволна заштита, па потребно е да се користат сертифицирани очила за набљудување на Сонцето или соодветни соларни филтри.
Во Сонцето без заштита може да се гледа само за време на кратката целосна фаза и исклучиво од локациите каде што Месечината целосно го покрива Сончевиот диск. Штом се појави и најмал дел од Сонцето, заштитата повторно е неопходна.
За Магнус, која еднаш го видела движењето на Месечевата сенка од вселената, денешното помрачување ќе биде можност истиот спектакл да го доживее од другата страна – овојпат стоејќи токму под сенката што некогаш ја набљудувала од орбитата.