Британската економија пораснала за 0,7 проценти во третиот квартал од 2026 година, покажуваат првичните податоци на националната статистичка служба ONS, кои ги пренесе Скај њуз. Тоа е забрзување во однос на растот од 0,5 проценти во претходниот квартал и највисока квартална стапка од почетокот на 2024 година. Статистичарите укажуваат дека зголемената активност во програмските и технолошките услуги, вклучително во компании поврзани со вештачка интелигенција, помогнала за резултатот.
Сепак, растот не е рамномерно распределен низ целата економија. Според ONS, најголемиот придонес дошол од услужниот сектор. Во септември економијата пораснала за само 0,2 проценти, што покажува дека кварталниот резултат не треба автоматски да се толкува како стабилно забрзување во сите месеци и во сите индустрии.
Главниот економист на статистичката служба посочил дека компјутерското програмирање бележи особено силен раст и дека активностите поврзани со вештачката интелигенција имаат видлив придонес. Сепак, тоа не значи дека целиот раст на БДП произлегува од ВИ, ниту дека новите технологии веќе ги решиле долгорочните проблеми со продуктивноста. За таков заклучок се потребни подолги серии податоци.
Растот не е подеднакво распределен
Истовремено, Британија се соочува со поскапување на енергенсите поради нестабилноста на меѓународните пазари. Скај њуз наведува дека големопродажните цени на гасот се околу 180 проценти повисоки од пред една година, додека централната банка неодамна ги зголемила каматните стапки. Повисоките камати можат да ги поскапат кредитите, а поскапата енергија да ги зголеми деловните и домашните трошоци.
Најважно е да се разликува инвестицијата во дигитални услуги од економскиот резултат што таа го создава. Нови сервери или софтверски проекти ја зголемуваат активноста во краток рок, но одржлив раст бара компаниите да станат поефикасни, конкурентни и способни да продаваат повеќе вредност. Потребно е и да се види дали придобивките се концентрирани во неколку големи технолошки центри или се пренесуваат кон производството, образованието и јавните услуги. Идните статистички објави треба да покажат дали растат продуктивноста и реалните приходи, а не само обемот на инвестициите. Кога енергијата поскапува, ефектот на новата технологија може да биде делумно поништен од повисоките трошоци. Затоа технолошкиот бум не е доволен аргумент дека целата економија влегува во стабилен развоен циклус.
Така се создава двоен економски притисок: некои компании ја зголемуваат активноста благодарение на новата технологија, додека други се соочуваат со поскапо производство и финансирање. Вкупниот БДП може да расте и кога одредени домаќинства не чувствуваат подобрување на стандардот. Затоа за целосна слика се потребни и податоци за реалните плати, работните места и продуктивноста.
Британскиот пример е корисен и за европската дебата за дигитална трансформација. Инвестициите во ВИ можат да создадат нови извори на раст, но ефектот врз животниот стандард зависи од тоа колку компании и работници ќе имаат корист. Во наредните квартали ќе се види дали технолошкиот импулс е доволен да го надмине притисокот од енергијата и каматите.
