Биткоинот, најголемата криптовалута во светот, го загуби силниот моментум што го имаше во текот на 2025 година. Цената падна под 60.000 долари, што претставува пад од повеќе од 50 отсто во однос на рекордното ниво од околу 128.000 долари достигнато во октомври минатата година.
Падот се случува во период кога американските берзи бележат силен раст, а технолошкиот сектор остварува одлични резултати, што покажува дека инвеститорите моментално избираат други форми на ризик – особено компании поврзани со вештачката интелигенција.
Иако администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп отвори простор за покрипто-пријателска политика и регулатива, очекуваниот нов бран на раст не се реализираше.
Трамп и криптовалутите: Големи очекувања, но пад на пазарот
Враќањето на Доналд Трамп во Белата куќа предизвика голем оптимизам кај инвеститорите во дигиталната имот. Трамп, кој претходно ги нарекуваше криптовалутите измама, во кампањата во 2024 година го промени ставот и најави дека САД ќе станат „светска престолнина на криптовалутите“.
Инвеститорите очекуваа: помала регулација на крипто-секторот, поблага политика од американската Комисија за хартии од вредност (SEC), поголемо институционално вложување и зајакнување на позицијата на САД како глобален центар за дигитални средства.
По изборите во 2024 година, биткоинот порасна за повеќе од 80 проценти, а во октомври 2025 година достигна историски максимум над 126.000 долари. Но, оптимизмот постепено се претвори во претпазливост.
Зошто паѓа биткоинот? Пет главни причини
Политиката на американската централна банка останува строга
Една од главните причини за слабеењето на биткоинот е промената на очекувањата за политиката на американската централна банка (ФЕД).
Инвеститорите очекуваа побрзо намалување на каматните стапки, што обично им одговара на поризичните инвестиции како криптовалутите. Но, поради загриженоста околу инфлацијата во САД, ФЕД останува повнимателен. Повисоките каматни стапки значат поскап капитал и помала подготвеност за вложување во ризични средства.
Одлив на капитал од биткоин ETF фондовите
По големиот успех на таканаречените spot bitcoin ETF фондови, кои привлечеа милијарди долари институционални инвестиции, следеше промена на расположението. ел од инвеститорите започнаа да ги повлекуваат средствата, создавајќи дополнителен притисок врз цената на биткоинот.
Вештачката интелигенција го привлекува капиталот
Еден од новите предизвици за крипто-пазарот е огромниот интерес за секторот на вештачката интелигенција. Компаниите поврзани со AI технологиите привлекуваат огромни инвестиции, па дел од инвеститорите го пренасочуваат капиталот од криптовалути кон технолошки акции.
Големите сопственици ја менуваат стратегијата
Дополнителен притисок создаде промената на стратегијата на компанијата Strategy (поранешен MicroStrategy), една од компаниите со најголеми корпоративни резерви во биткоин. Компанијата долго време беше симбол на стратегијата „купи и чувај“, но промените во пристапот кон управувањето со резервите предизвикаа загриженост кај дел од инвеститорите.
Криптовалутите остануваат високо ризична инвестиција
И покрај поголемата институционална прифатеност, криптовалутите и понатаму се исклучително нестабилна инвестиција. Биткоинот сè уште не е широко прифатен како секојдневно платежно средство, туку главно се користи како алтернативна инвестиција и потенцијално дигитално складиште на вредност.
Аналитичарката Марион Лабур предупредува:
„Клучното прашање не е колку вреди биткоинот, туку дали следниот купувач сè уште ќе верува во него.“
Трамп, крипто-бизнисот и политиката
Додека биткоинот губи вредност, дел од крипто-проектите поврзани со семејството Трамп остварија значајни приходи. Компанијата World Liberty Financial, поврзана со семејството Трамп, оствари стотици милиони долари приходи од продажба на токени.
Сепак, пазарот покажа и друга страна – дел од проектите поврзани со неговото име по почетниот интерес изгубија голем дел од вредноста.
Дали има уште оптимизам кај инвеститорите?
Одговорот е поделен. Оптимистите сметаат дека станува збор за уште еден циклус на корекција, сличен на претходните падови што ги имал биткоинот.
Тие укажуваат на: зголемен интерес од институционални инвеститори, поповолна регулаторна клима во САД, развој на блокчејн технологијата, поширока употреба на дигитални средства. Од друга страна, критичарите предупредуваат дека пазарот и понатаму е премногу зависен од очекувања, политика и расположение на инвеститорите.
Професорот по економија на Универзитетот Корнел, Есвар Прасад, смета дека политичката поддршка за крипто-секторот може долгорочно да помогне:
„И покрај краткорочните потреси, тоа укажува на здрава иднина на целиот екосистем.“
Падот на биткоинот под 60.000 долари покажува дека крипто-пазарот влегува во период на поголема неизвесност. По годините на еуфорија и рекордни растови, инвеститорите повторно ги анализираат ризиците – од каматните стапки и инфлацијата до конкуренцијата од секторот на вештачката интелигенција. Биткоинот можеби не ја изгуби привлечноста, но повеќе не е пазар каде што се очекува само раст. Следната фаза може да биде обележана со поголема селекција, повнимателни инвестиции и борба меѓу технолошкиот оптимизам и реалните економски притисоци.
