Научници развија нов биолошки часовник кој се темели на активноста на гените и може прецизно да ја процени биолошката возраст, како и ризикот од смртност, пренесува Science Alert. Иако не може точно да предвиди кога некој ќе почине, алатот се покажал како многу ефикасен во одредување на фазата на животниот век во која се наоѓа една личност или животно.

Според истражувачкиот тим, овој алгоритам базиран на биомаркери може да се користи за анализа на брзината на биолошко стареење кај различни видови, вклучувајќи ги и луѓето, како и за утврдување кога тоа стареење се забрзува или забавува.

Нов пристап кон мерењето на стареењето

Досегашните алати за процена на биолошкото стареење, познати како епигенетски часовници, следат хемиски промени на ДНК што се акумулираат со возраста, но тие не се секогаш целосно прецизни.

Новиот часовник е транскриптомски, што значи дека ја анализира РНК – молекули кои ги пренесуваат генетските упатства за создавање протеини. Со тоа се утврдува кои гени се активни, а кои не, а бидејќи таа активност се менува со текот на стареењето, податоците може да се користат како индикатор за биолошка возраст.

Истражување на четири видови цицачи

Истражувачите користеле голем сет податоци од четири видови – глувци, стаорци, макаки и луѓе – со над 11.000 примероци. Целта била да се споредат процесите на стареење меѓу различни видови и ткива.

Тие наведуваат дека иако надворешните влијанија и стареењето влијаат врз здравјето и смртноста, основните молекуларни механизми сè уште не се целосно разјаснети.

Што откриваат гените за стареењето

Истражувањето покажало дека гените поврзани со здраво делење на клетките и заздравување на рани се поврзани со побавно биолошко стареење.

Од друга страна, гените поврзани со клеточна смрт и воспаленија се поврзуваат со побрзо стареење и повисока биолошка возраст.

Новата метода покажала висока прецизност во проценката на ризикот од смртност и во анализата на здравствената состојба преку примероци од човечка крв.

Сличности меѓу видовите

Научниците биле изненадени од фактот дека генетските обрасци на стареење се слични кај сите четири испитувани видови. Истите гени се поврзани со стареење и кај различни органи, како срце и црн дроб, и кај луѓе и кај животни.

Потенцијална примена

Иако не можеме целосно да го контролираме стареењето, одредени фактори како исхрана, болести и загадување можат да го забрзаат или забават.

Овој нов алат може да се користи за тестирање на ефектите од различни интервенции, промени во животниот стил или терапии, без потреба од долгорочни клинички испитувања.

Сепак, научниците нагласуваат дека алатот е сè уште во развој и не може да ја замени класичната медицинска дијагностика, туку служи како дополнителен метод за рана проценка.