Меѓународен тим на астрофизичари на седумнаесетти јуни 2026 година објави револуционерна студија со која дефинитивно се докажува забрзаното проширување на вселената. Преку повторна детална анализа на специфични ѕвездени експлозии, истражувачите ги побија минатогодишните дебати кои ја оспоруваа оваа теорија. Новите сознанија објавени во престижното научно списание ја зајакнуваат улогата на мистериозната темна енергија како доминантна сила во структурата и во иднината на целиот космос.

Суперновите од типот Иа служат како прецизни космички маркери за растојание

Научниот тим дошол до овој клучен заклучок по повторна обработка на податоците за супернови од типот Иа, кои настануваат при експлозија на бело џуџе. Овие специфични детонации на згаснат ѕвезден остаток имаат приближно ист интензитет на светлина, што им овозможува на астрономите да ја споредат нивната вистинска сјајност со онаа што се забележува од Земјата. Водечкиот автор Броди Поповиќ од Универзитетот во Саутемптон појаснува дека со мерење на постепеното слабеење на светлината се проценува точната оддалеченост на објектите и историските промени во брзината на космосот низ еоните.

Мистериозната темна енергија контролира речиси седумдесет проценти од вселената

Хипотезата за постоење на темна енергија беше официјално предложена во 1998 година за да се објасни зошто набљудуваните галаксии се оддалечуваат една од друга со сè поголема брзина. Според досегашните астрофизички проценки, обичната материја која ја гледаме во форма на ѕвезди, планети, гас и прашина сочинува само околу пет проценти од универзумот. Најголемиот дел, односно околу 68 проценти, ѝ се припишува на невидливата темна енергија, додека преостанатите 27 проценти ги зазема темната материја која дејствува преку моќно гравитациско влијание врз вселенските објекти.

Нобеловци со помош на нови телескопи ќе ја решаваат големата вселенска загатка

Во оваа обемна студија учествуваше и американскиот астрофизичар Адам Рис од Универзитетот Џонс Хопкинс, кој ја доби Нобеловата награда за физика во 2011 година токму за откривањето на овој космолошки феномен. Истражувачите признаваат дека точната физичка природа на оваа силно одбивна вселенска сила и понатаму останува енигма. Научната заедница изразува надеж дека новите прецизни податоци од чилеанската опсерваторија Вера Рубин и планираното лансирање на вселенскиот телескоп Ненси Грејс Роман во август ќе донесат финални одговори.