Американскиот суд одобри нагодба вредна 1,5 милијарди долари меѓу компанијата за вештачка интелигенција Anthropic и група автори кои ја обвинија фирмата дека користела нивни книги без дозвола за обука на AI четботот Claude. Одлуката на федералниот суд во Сан Франциско претставува најголема позната нагодба во САД поврзана со авторски права и развој на системи за вештачка интелигенција.
Федералната судијка Арасели Мартинез-Олгин ја даде конечната согласност за договорот, кој првично беше одобрен од сега пензионираниот судија Вилијам Алсап.
Прв голем договор во спорот меѓу авторите и AI компаниите
Случајот е еден од десетиците правни спорови што автори, издавачи и медиумски компании ги покренаа против технолошки фирми поради начинот на кој нивните дела се користат за тренирање на големи јазични модели. Ова е првиот голем американски случај во кој е постигната ваква нагодба.
Од Anthropic соопштија дека се задоволни што повеќе од 91 отсто од авторите и издавачите опфатени со договорот побарале исплата. Компанијата потсети дека судската одлука од 2025 година утврдила дека користењето книги за обука на вештачка интелигенција може да се смета за „фер употреба“ според американскиот закон за авторски права.
Сепак, компанијата оцени дека е важно спорот конечно да биде завршен.
Авторите тврдеа дека биле користени пиратски копии
Тужбата против Anthropic беше поднесена во 2024 година.
Авторите тврдеа дека компанијата користела пиратски верзии на нивните книги без дозвола за да го обучи Claude да одговара на прашања и инструкции од корисниците.
Судијата Алсап минатото лето пресуди дека Anthropic имал право да користи дел од авторските дела за обука на AI моделот, но утврди дека компанијата ги прекршила авторските права со складирање на повеќе од седум милиони пиратски книги во својата „централна библиотека“.
Според судот, тие материјали не морале нужно да бидат користени за обука на вештачката интелигенција.
Потенцијалната штета можеше да достигне стотици милијарди долари
Првично беше планирано судењето да продолжи за да се утврди колкава отштета треба да плати Anthropic за наводното пиратство. Проценките за можната штета се движеа до стотици милијарди долари.
Сепак, страните постигнаа договор пред почетокот на процесот.
Дел од авторите се противат на нагодбата
Некои автори се спротивставија на договорот, тврдејќи дека сумата не е доволно висока, дека преголем дел од средствата ќе одат за адвокатите на тужителите или дека неправилно се исклучени одредени носители на авторски права. Судијката Мартинез-Олгин ги отфрли овие приговори, оценувајќи дека критиките за висината на нагодбата не ја земаат предвид реалната неизвесност и ризиците од продолжување на судскиот процес.
Таа им одобри на адвокатите над 101 милион долари од побараните 187,5 милиони долари за трошоци и надоместоци.
Нови тужби против Anthropic продолжуваат
Иако повеќето автори се опфатени со нагодбата, дел од писателите и издавачите одлучија да не ја прифатат и поднесоа одделни тужби против Anthropic.
Овие случаи сè уште се во тек и би можеле дополнително да влијаат врз правилата за користење авторски дела во развојот на вештачката интелигенција.
Спорот околу Anthropic е дел од поширока глобална дебата: дали AI компаниите имаат право да користат огромни количини книги, текстови и други дела за создавање модели и каде е границата меѓу технолошкиот развој и заштитата на авторските права.
