Продавачи на половни книги во Велика Британија и Ирска забележуваат необичен бран на големи нарачки од купувачи чиј идентитет и намера тешко може да се утврдат. Стотици, а во некои случаи и илјадници книги се купуваат без јасна тематска поврзаност, што отвори сомнежи дека зад нарачките можеби стојат компании кои собираат материјал за тренирање модели на вештачка интелигенција.
За трендот пишува „Гардијан“, откако разговарал со повеќе книжари во Велика Британија и Ирска. Слични масовни нарачки претходно забележале и продавачи во Австралија.
Илјадници книги без никаква заедничка тема
Сопственикот на книжарницата Barter Books во Алнвик, Стјуарт Менли, вели дека необичните нарачки почнале пред околу три месеци. За разлика од вообичаените купувачи кои бараат книги од одредена област, новите нарачки изгледаат речиси случајно составени.
Меѓу нив имало естонски превод на роман од Џон ле Каре, конкретно издание на „Агнес Греј“ од Ен Бронте и стар број на списанието „Warship“ од 1983 година.
Менли продал стотици вакви книги на само тројца купувачи, во вкупна вредност од околу 4.000 фунти.
Слично искуство има и книжарницата MW Books во Ирска, каде од мај пристигнуваат големи нарачки со книги од целосно различни области – од земјоделски алати во Африка до биографии на автомобилски тркачи.
Еден британски продавач, пак, од јануари добил нарачки за околу 6.000 книги, вредни илјадници фунти. Необично е што купувачите ја плаќаат целата цена и воопшто не бараат попуст за големите количини.
Различни купувачи, иста адреса
Дополнителни сомнежи предизвикува и начинот на испорака. Според „Гардијан“, нарачки од различни купувачи во одредени случаи завршувале на иста адреса.
Поштенскиот број што го користеле повеќе од нив води до комплекс од товарни складишта во близина на лондонскиот аеродром Хитроу.
Книжарите велат дека е тешко да се утврди кој навистина стои зад нарачките, а необичниот модел на купување веќе почнува да влијае и врз пазарот на половни книги.
Сомнежите водат кон вештачката интелигенција
Причината поради која вниманието е насочено кон AI индустријата е фактот што книгите претставуваат исклучително вреден извор на квалитетен текст за тренирање големи јазични модели.
Особено интересни можат да бидат постарите книги кои никогаш не биле дигитализирани и чија содржина потекнува од периодот пред експлозијата на генеративната вештачка интелигенција.
„Вашингтон пост“ претходно објави дека Anthropic, компанијата зад Claude, потрошила милиони долари за набавка на физички книги. На книгите им бил отстрануван повезот за побрзо скенирање, по што биле испраќани на рециклирање.
Од компанијата, сепак, нагласуваат дека нивните програми за собирање податоци не подразбираат купување или уништување ретки и антикварни книги.
Старите книги стануваат вреден извор на податоци
Причината за интересот е едноставна – за развој на AI моделите се потребни огромни количества текстуални податоци.
Како што интернетот сè повеќе се исполнува и со содржини создадени од самата вештачка интелигенција, текстовите објавени пред масовната појава на chatbot-алатките стануваат особено интересен материјал за компаниите.
Сепак, засега нема потврда дека токму AI компании стојат зад новиот бран масовни нарачки. Книжарите имаат сомнежи, но мистеријата околу тоа кој купува илјадници навидум случајно избрани книги и што се случува со нив потоа сè уште останува.
