Дата-центрите што ја движат вештачката интелигенција веќе одамна се под лупа поради огромната потрошувачка на струја и вода. Но ново истражување сега предупредува на уште еден ефект што досега многу помалку се следеше: локално загревање на просторот околу нив. Според труд објавен во март 2026 година, големите АИ дата-центри можат да создаваат т.н. „топлински острови“, при што температурата на земјиштето околу нив просечно расте за околу 2 Целзиусови степени, а во екстремни случаи и до 9.1 Целзиусов степен.
Истражувачкиот тим, предводен од Андреа Маринони, ја анализирал температурата на површината околу повеќе од 6.000 дата-центри во различни делови од светот, користејќи податоци од далечински сензори во период од околу 20 години. Наместо да ги следат објектите во густи урбани средини, тие се фокусирале на центри надвор од најголемите градски јадра, за полесно да се оддели нивниот ефект од другите извори на загревање.
Резултатите покажуваат дека загревањето не останува само во рамки на самите комплекси. Според трудот, ефектот може да се почувствува и до 10 километри оддалеченост, односно околу 6.2 милји, а истражувачите проценуваат дека во такви зони живеат повеќе од 340 милиони луѓе. Тоа значи дека АИ инфраструктурата не е само дигитален мотор на новата економија, туку и физички фактор што може да влијае врз локалната микроклима и секојдневниот живот на заедниците околу неа.
Авторите наведуваат и конкретни примери. Во мексиканскиот регион Баџио, кој во последните години станува важен центар за дата-центри, биле забележани пораст на температурите што не биле лесно објасниви со други локални фактори. Сличен образец бил забележан и во Арагон, Шпанија, каде што развојот на хиперскалерски центри е особено интензивен.
Сепак, ова не е конечен научен заклучок. Трудот сè уште не поминал рецензија, а дел од експертите велат дека бројките се доволно сериозни за да отворат дебата, но и дека се потребни дополнителни проверки. Истовремено, тие потсетуваат дека климатската цена на дата-центрите не е само во топлината што директно ја испуштаат, туку и во емисиите што произлегуваат од производството на електрична енергија потребна за нивната работа.
Побарувачката за АИ алатки расте, а со неа расте и притисокот за изградба на нови дата-центри низ светот. Ако досегашната јавна дебата најчесто се задржуваше на струјата, водата и јаглеродниот отпечаток, сега сè појасно се отвора и прашањето како оваа инфраструктура го менува просторот околу себе. Во време кога топлотните бранови стануваат сè поопасни, секој нов извор на локално загревање станува тема што веќе не може да се третира како спореден технички детал
