Европскиот надзорен орган за политички партии отвори процес што може да доведе до одземање на статусот на европска политичка партија на крајнодесничарската Europe of Sovereign Nations, политичкиот сојуз во кој клучна улога има германската Алтернатива за Германија, АфД.
Станува збор за европската партија ESN, а не за истоимената парламентарна група во Европскиот парламент. Тоа значи дека европратениците од овој блок не би ги изгубиле мандатите, но партијата може да остане без правен статус, без пристап до европско финансирање и без институционална поддршка за идни кампањи и координација.
Според Politico, органот што ги надгледува европските политички партии и фондации утврдил докази што „фрлаат сомнеж“ врз усогласеноста на ESN со основните вредности на ЕУ. Тие вредности, утврдени во член 2 од Договорот за Европската Унија, вклучуваат почитување на човечкото достоинство, слободата, демократијата, еднаквоста, владеењето на правото и човековите права, вклучително и правата на малцинствата.
Во документот, кој според Politico има околу 300 страници, се наведуваат судски одлуки, објави на социјални мрежи и изјави од европратеници и национални политичари поврзани со партиите членки на ESN. Дел од материјалите се однесуваат на антиимигрантска, антисемитска и анти-ЛГБТ реторика, како и на повици за „ремиграција“.
Во фокусот е и АфД, откако германските безбедносни служби во мај 2025 ја класифицираа партијата како десноекстремистичка организација, иако судска одлука во Келн потоа го блокираше таквото означување. Во документите се спомнува и бугарската партија „Преродба“, поради нејзини врски со партијата на Владимир Путин, „Единствена Русија“, како и поради наводи за насилни протести и напади врз делегацијата на Европската комисија во Софија.
ESN беше формирана по европските избори во 2024 година, а во неа членуваат партии како АфД, бугарска „Преродба“, француската Reconquête на Ерик Земур, полската Конфедерација, чешката SPD, унгарското движење „Наша татковина“, холандскиот Forum for Democracy и словачкото Republic Movement. Во 2026 година, според објавените информации, партијата требало да добие над два милиони евра субвенции од Европскиот парламент.
Постапката сè уште не значи забрана. Европскиот парламент, Европската комисија или Советот на ЕУ треба да побараат формална проверка, по што ESN би добила можност да одговори и да преземе мерки. Потоа независен комитет би дал препорака, а конечната одлука би ја донел надлежниот орган за европски политички партии.
Но сигналот е јасен: Брисел почнува да ја тестира границата меѓу политичкиот плурализам и финансирањето партии што, според институциите, не ги почитуваат вредностите врз кои почива Унијата. За крајната десница во Европа ова не е само административна битка. Тоа е борба за легитимитет, пари и простор во европската политика.
