Кога сте на земја, интернетот е едноставен: ги вклучувате мобилните податоци или се поврзувате на Wi-Fi. Но, што се случува кога авионот ќе се искачи на височина од околу 10.000 метри?

Сè повеќе авиокомпании нудат интернет за време на летот, но патниците често се соочуваат со високи цени, ограничувања и брзина што не е ни приближно иста како онаа на земја. Причината е во начинот на кој авионот се поврзува со интернет.

Како всушност функционира интернетот во авион?

Кога авионот е во воздух, вашиот телефон не се поврзува директно со мобилна базна станица како кога сте на земја. Наместо тоа, авионите користат посебна комуникациска опрема за да обезбедат интернет конекција. Еден од главните начини е поврзувањето со сателити. Сигналот од авионот се пренесува до сателит, а потоа преку земна инфраструктура стигнува до интернет-мрежата.

За ова се потребни дополнителна опрема во авионот, сателитска или друга комуникациска инфраструктура, како и одржување на целиот систем. Сето тоа ја зголемува цената на услугата. Покрај тоа, авиокомпаниите плаќаат за преносот на податоци, а трошокот зависи и од количината на сообраќај.

Проблемот е и во бројот на патници

Дури и кога авионот има интернет, достапниот капацитет не е неограничен. Замислете дека десетици или стотици патници истовремено се поврзуваат на истата мрежа. Некој испраќа пораки, друг гледа видео, трет презема фотографии, а четврти се обидува да гледа филм.

Колку повеќе корисници ја користат мрежата во ист момент, толку помал капацитет останува за секој од нив. Резултатот може да биде побавна конекција, особено кога се користат услуги што бараат голем проток на податоци. Затоа авиокомпаниите често нудат различни нивоа на интернет-пристап.

Од бесплатни пораки до стриминг

Најосновната, а кај некои авиокомпании и бесплатна опција, обично овозможува испраќање и примање пораки преку апликации за комуникација. За посериозно сурфање, социјални мрежи или мултимедијални содржини, често се потребни платени пакети. Најскапите опции можат да овозможат и неограничен пристап и стриминг на филмови и музика.

Но ситуацијата постепено се менува со ширењето на сателитските системи од новата генерација. Авиокомпании чии авиони се опремени со Starlink, меѓу кои се British Airways и Emirates, на одредени летови нудат и неограничен Wi-Fi. Други компании комбинираат бесплатен ограничен пристап со платени пакети, зависно од авионот, класата на патување или статусот на патникот.

Од друга страна, нискобуџетните авиокомпании како Ryanair и Wizz Air во моментов не нудат интернет на своите летови. Тоа, сепак, може да се промени. Извршниот директор на Ryanair, Мајкл О’Лири, изјави дека компанијата би можела да воведе интернет во авионите во следните неколку години, со напредувањето на технологијата.

Зошто едноставно не се користи 5G?

Прашањето е логично: ако 5G мрежата е толку брза на земја, зошто авионот не се поврзе на неа? Европската комисија уште во 2022 година донесе одлука со која им овозможи на авиокомпаниите во Европската Унија да обезбедуваат 5G услуги во текот на летот, вклучително и повици, пораки и мобилен интернет. Но тоа не значи дека секој авион автоматски може да користи 5G.

Авионот мора да има соодветна опрема и инфраструктура за ваков тип комуникација. Токму трошоците за опремување и одржување се една од причините зошто оваа можност сè уште не е широко распространета.

Интернетот во авионите постепено станува подобар

Иако Wi-Fi во авион сè уште може да биде скап и ограничен, технологијата брзо се менува. Со новите сателитски системи се зголемува капацитетот и се подобрува брзината, а некои авиокомпании веќе нудат интернет што е многу поблизок до искуството што го имаме на земја. Дотогаш, ако не сакате да плаќате за интернет во текот на летот, наједноставно решение е содржините што сакате да ги гледате или слушате да ги преземете однапред.

Така, и на 10.000 метри можете да останете онлајн – или барем добро подготвени за офлајн патување.