Зимскиот воздух во станот често е позагаден од надворешниот поради три навики

Пржењето, свеќите и претераната влажност го влошуваат квалитетот на воздухот дома кога прозорците се затворени поради смогот.
Фото: GEEK KAZU, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Зимскиот воздух во станот бара внимателно управување со изворите на внатрешно загадување и редовно следење на надворешните мерни станици пред отворање на прозорците. Препораките на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) и Американската агенција за заштита на животната средина (EPA) покажуваат дека секојдневните навики како пржењето храна, палењето свеќи и лошата контрола на влагата директно го оптоваруваат дишењето во затворените простории.

Кога надворешните температури паѓаат, граѓаните ги затвораат прозорците за да ја зачуваат топлината и да се заштитат од надворешниот смог. Во такви услови, вообичаените домашни активности стануваат главен извор на штетни материи што немаат каде да излезат.

Пржењето храна во тава создава високи концентрации на фини суспендирани честички и масни испарувања. Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) во своите насоки за заштита на дишните патишта изрично препорачува да се избегнува пржење храна во деновите кога воздухот е загаден и просториите не можат слободно да се проветруваат. Наместо тоа, здравствените власти советуваат подготовка на оброци со варење или печење во затворена рерна, со задолжително вклучување на кујнскиот аспиратор.

Дополнително оптоварување прават мирисливите свеќи, стапчињата темјан и производите од тутун. Нивното согорување ослободува јаглерод моноксид, испарливи органски соединенија и микроскопски честички кои долго се задржуваат во текстилот и воздухот.

Сушењето алишта на радијатори и готвењето без вентилација нагло ја зголемуваат влагата во зимските месеци. Според водичот за квалитет на воздухот во затворени простории на Американската агенција за заштита на животната средина (EPA), идеалната релативна влажност во домот треба да се одржува меѓу 30 и 50 проценти.

Кога влажноста подолго време надминува 60 проценти, на ладните надворешни ѕидови и околу прозорците се создава кондензација. Ваквата средина овозможува брзо ширење на мувла и домашни грини, кои се силни предизвикувачи на алергии и астматични напади. Од друга страна, премногу сувиот воздух под 30 проценти ја суши слузницата на носот и грлото, со што организмот станува поподложен на сезонски респираторни инфекции.

Механичкото отворање на прозорците по строго утврден распоред не функционира во градови со високо зимско загадување. ИЈЗ нагласува дека прозорците треба да останат затворени секогаш кога надворешниот воздух е загаден со чад и суспендирани честички, а проветрувањето да се прави исклучиво во периодите од денот кога мерните станици бележат пониски концентрации на ПМ2,5 и ПМ10 честички.

Според насоките на Светската здравствена организација (СЗО), доколку надворешниот воздух содржи високи нивоа на честички, неговото директно внесување во просторијата без филтрација го влошува внатрешниот квалитет. За одржување чист воздух без отворање на прозорците, ИЈЗ препорачува користење прочистувачи со вистински ХЕПА-филтер (HEPA) соодветни на квадратурата на собата, како и поставување на клима-уредите во режим на рециркулација на внатрешниот воздух наместо вовлекување воздух однадвор.


Редовното чистење на прашината со влажна крпа наместо со сува метла дополнително го намалува повторното кревање на таложените честички во воздухот.

е-Трн да боцка во твојот инбокс