Експлозија на бојлер во стан во Белград, во која е повреден маж, повторно го отвори прашањето за безбедноста на уредот што речиси секојдневно го користиме. Дали бојлерот навистина може да експлодира, кои се знаците дека нешто не е во ред и зошто електричарите предупредуваат на опасност од струен удар при туширање?

Бојлерот е еден од оние домашни апарати на кои речиси никогаш не обрнуваме внимание, сè додека не престане да работи. Но, уредот што секојдневно ни обезбедува топла вода може да стане сериозна опасност доколку не се одржува правилно, особено во становите со стари електрични инсталации.

На 27 октомври, во раните утрински часови, во стан во Нов Белград дошло до експлозија поврзана со бојлер, по што избувнал пожар. Сопственикот на станот се здобил со изгореници на лицето и рацете, а пожарот бил локализиран. Настанот повторно ја отвори дилемата што со години се пренесува од генерација на генерација – дали бојлерот треба да се исклучува пред туширање?

Како воопшто може да експлодира бојлер?

Современите акумулациски бојлери имаат повеќе заштитни механизми чија задача е да спречат прегревање и опасно зголемување на притисокот.

Вообичаено, тоа се работен термостат, кој ја регулира температурата на водата, дополнителен сигурносен термостат и сигурносен вентил што го ослободува вишокот притисок.

Електроинженерот Предраг Вичиќ за српски „Блиц“ објаснува дека опасна хаварија може да настане кога повеќе заштитни механизми ќе откажат.

Ако водата продолжи неконтролирано да се загрева, може да почне да врие, а притисокот во затворениот резервоар нагло да се зголеми. Доколку сигурносниот вентил не функционира, последиците може да бидат сериозни, вклучително и пукање на резервоарот.

Особено ризични се бојлерите што долго време работат со неисправен термостат, оштетен вентил или без соодветно сервисирање.

Треба ли бојлерот да биде исклучен додека се тушираме?

Ова е прашањето за кое постојат различни навики во домаќинствата.

Според електричарите што ги консултирал „Блиц“, исклучувањето на класичниот електричен бојлер пред туширање е препорачлива дополнителна мерка за претпазливост.

Причината не е толку опасноста од експлозија, колку можноста за струен удар.

Ако грејачот е оштетен, заземјувањето е неисправно или електричната инсталација нема соодветна заштита, струјата може да претставува опасност за лицето што се тушира.

Водата и влажната кожа го зголемуваат ризикот од електричен удар. Организацијата Electrical Safety First предупредува дека бањите се меѓу најризичните простории во домот токму поради присуството на вода и електрични уреди.

Сепак, правилно инсталиран и исправен бојлер, со функционално заземјување и диференцијална заштита (ФИД-склопка), треба да биде безбеден за употреба според упатството на производителот. Исклучувањето пред туширање е дополнителна претпазливост, но не може да ја замени исправната електрична инсталација.

Каменецот не е само проблем за сметката за струја

Еден од најчестите проблеми кај бојлерите е таложењето каменец.

Со текот на времето, наслагите на грејачот можат да го намалат преносот на топлина, да го продолжат загревањето и да го скратат животниот век на уредот.

Но, уште поважно е што наслагите и корозијата можат да влијаат врз функционирањето на сигурносниот вентил.

Ако вентилот не може да го ослободи прекумерниот притисок, опасноста од хаварија се зголемува.

Затоа експертите препорачуваат редовни сервисни проверки, особено на постарите уреди. Проверката и чистењето на сигурносниот вентил треба да ги прави стручно лице според упатството на производителот.

Кои знаци предупредуваат дека бојлерот не е безбеден?

Не секој необичен звук значи дека бојлерот е пред експлозија, но одредени промени не треба да се игнорираат.

Меѓу предупредувачките знаци се необично силно загревање на водата, неконтролирано истекување, мирис на изгорена изолација, чад, искрење, често исклучување на осигурувачите или појава на електрично пецкање при допир на славината.

Во такви случаи бојлерот не треба да се користи додека не го провери квалификуван електричар или сервисер.

Особено е важно да не се импровизира со сигурносниот вентил, термостатот или електричното поврзување.

Ако постои сомневање за електричен дефект, напојувањето треба да се прекине на безбеден начин, без допирање на мокри прекинувачи или електрични делови.

Дали постарите бојлери се поопасни?

Самата старост на бојлерот не значи дека уредот е опасен, но со годините се зголемува можноста за корозија, оштетување на грејачот и истрошување на заштитните компоненти.

Дополнителен ризик претставуваат старите електрични инсталации во становите, особено ако нема функционално заземјување и ФИД-заштита.

Токму затоа редовната проверка на бојлерот и на електричната инсталација е многу поважна од навиката само да се вклучува и исклучува уредот.

Експлозиите на бојлери не се секојдневна појава, но инцидентот во Белград е потсетник дека неисправен домашен апарат може да има сериозни последици.

А одговорот на вечната дилема е едноставен: кај класичниот акумулациски бојлер, исклучувањето пред туширање е разумна дополнителна мерка. Но, вистинската безбедност започнува со исправен бојлер, правилно заземјување, функционална електрична заштита и редовно одржување.

Защто она што изгледа како обична секојдневна навика не смее да биде замена за техничката исправност на уредот.