Рускиот претседател Владимир Путин потпиша указ со кој се одземаат руските капацитети на пет европски производствени компании, со вкупен годишен приход од над 532 милиони евра. Меѓу погодените се францускиот производител на подни облоги „Таркет“, како и фабрики од Белгија, Германија и Ирска што продолжија со работа во Русија по инвазијата во февруари 2022 година. Со ова продолжува бранот државно преземање странски имот што Кремљ го правда како одговор на западните санкции.
Со потпишаниот указ, руските погони на петте европски бизниси се ставени под привремена управа на компанијата „Центр Капитал“, регистрирана во февруари 2026 година. На чело на ова друштво стои Марат Мирхајдаров, поранешен раководител на администрацијата на гувернерот на Забајкалскиот крај, кој ја напушти функцијата во 2025 година по повреда здобиена во војната во Украина.
Освен францускиот гигант „Таркет“ (Tarkett), со декретот се опфатени и производителот на хартиена амбалажа „Капа Рус“ (поранешен дел од ирската групација „Смурфит Капа“), белгискиот производител на хигиенски производи „Онтекс РУ“, фабриката за метална амбалажа „Евиосис Пакеџинг Кубан“ поврзана со американско-европската Sonoco, како и „Меншен Пакеџинг СНГ“ во сопственост на германската компанија за пластика „Меншен“.
Сите пет компании донесоа одлука да останат активни на рускиот пазар и по почетокот на воената агресија врз Украина во февруари 2022 година. „Таркет“, кој според официјалниот извештај за 2024 година е трет најголем глобален продавач на подни облоги и водечки производител на винил, задржа две фабрики во Русија од вкупно 34 производствени погони низ светот. Компанијата редовно ги подмируваше даночните обврски кон рускиот буџет, но таквото присуство не ја спаси од одземање на управувачките права.
Правниот механизам за вакво преземање беше воспоставен уште во април 2023 година со претседателски декрет, а први жртви тогаш беа данскиот пивски бренд „Карлсберг“ и францускиот прехранбен производител „Данон“. Во септември 2026 година, на слична листа се најдоа и швајцарски „Нестле“, германски „Метро“, како и француските трговски синџири „Ошан“ и „Лирој Мерлин“. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, јавно потврди дека овие мерки директно целат компании од држави што Москва официјално ги води како „непријателски“.
Западните правни експерти и европските влади ваквите потези ги оценија како директна незаконска експропријација. Иако оштетените корпорации теоретски можат да побараат отштета преку меѓународна арбитража врз основа на билатералните договори за заштита на инвестициите, наплатата на побарувања од руски државни субјекти во пракса е речиси неостварлива.
Европските економии веќе чувствуваат директен одглас од ова прекинување на пазарните врски. За македонските граѓани и домашните увозници на градежни и индустриски материјали, потегот носи можни прекини во синџирите на снабдување, пренасочување на логистичките рути и раст на трошоците за специфични индустриски суровини. Москва отворено ги користи овие заплени како политички одговор на замрзнатите 300 милијарди евра руски државни средства во западните финансиски институции.
