Речиси еден месец гостиварчани не смееја да ја пијат водата од градскиот водовод. Купуваа флаширана вода, чекаа анализи, слушаа соопштенија, а институциите проверуваа како непречистена вода влегувала во системот.

Кога на 14 август конечно беше соопштено дека три последователни примероци се исправни и дека водата повторно може да се пие, дел од функционерите решија тоа да го покажат на највизуелен можен начин: наполнија чаши од чешма и се напија пред камерите.

Гестот требаше да испрати порака дека опасноста поминала. Но, по речиси еден месец забрана, кризна состојба и отворена истрага, сцената со здравицата повеќе отвори ново прашање: дали една чаша вода пред камери може да ја замени потребата од отчет?

Водата не стана безбедна поради здравицата

Водата во Гостивар не стана безбедна во моментот кога функционерите ги кренаа чашите. Безбедноста ја потврдија лабораториските анализи.

По состанокот на Кризниот штаб, директорот на Дирекцијата за заштита и спасување и шеф на Главниот штаб за управување со кризи, Стојанче Ангелов, соопшти дека три последователни примероци не покажале присуство на бактерии и дека водата повторно може да се користи за пиење.

Потоа следуваше сцената за медиумите. Неколку функционери наполнија чаши со вода од чешма и се напија пред новинарите. Ангелов изјави дека водата е „многу вкусна“, а во шеговит тон додаде дека би си наполнил и туба за Скопје.

Во некоја друга ситуација, можеби ова ќе изгледаше како симпатичен обид да се смири јавноста. Но во Гостивар, по еден месец без безбедна вода од чешма, симболиката излезе малку потешка од планираното.

Граѓаните не добија подарок, туку нешто што требало да го имаат секој ден

Да се врати водата за пиење не е свечен момент како отворање парк, улица или нов објект. Тоа е враќање на основна јавна услуга.

Граѓаните не добија нешто дополнително. Им беше вратено нешто што јавниот систем треба да им го обезбедува секој ден: безбедна вода за пиење.

Токму затоа крајот на кризата не може да биде само сцена со чаши и насмевки. Тој треба да биде почеток на одговори.

Што точно се случило? Како непречистена вода стигнала до системот? Кој требало да го спречи тоа? Зошто контролата не реагирала навреме? И што е направено за ваква ситуација да не се повтори?

Кризата почна на 17 јули

Агенцијата за храна и ветеринарство на 17 јули забрани водата од гостиварскиот водовод да се користи за пиење по вонреден инспекциски надзор.

Институтот за јавно здравје препорача населението да користи флаширана вода и водата од системот да не ја употребува ниту за подготовка на храна, сè додека не се добијат безбедни резултати.

Според информациите објавени во текот на кризата, во главниот цевковод биле поставени пумпи преку кои вода влегувала во водоснабдителниот систем без соодветен третман.

Десет дена по првичната забрана, на 27 јули, водата сè уште можеше да се користи само како техничка, но не и за пиење и подготовка на храна.

Истрагата останува дел од приказната

Случајот не остана само на ниво на лабораториски анализи и санитарна контрола.

Основното јавно обвинителство во Гостивар отвори истрага против три раководни лица од комуналното претпријатие во врска со загадувањето на водоснабдителниот систем.

Затоа, иако веста од 14 август е добра за граѓаните, таа не ги затвора сите прашања.

Да, водата повторно е исправна за пиење. Но, тоа не значи дека автоматски е расчистено како градот речиси еден месец остана без една од најосновните услуги.

Наместо фокус на граѓаните, фокусот се префрли на функционерите

По ваква криза, очекуваниот фокус се граѓаните: луѓето што со недели купуваа флаширана вода, готвеа со претпазливост, чекаа резултати и живееја со недоверба кон сопствената чешма.

Но сцената со здравицата го смени кадарот.

Во центарот повеќе не беа граѓаните, туку функционерите што демонстрираа дека водата е добра. Наместо прашањето како се случи кризата, вниманието накратко се префрли на тоа кој се напи, како изгледаше моментот и дали водата била „вкусна“.

А јавноста, по ваква криза, не бара дегустација. Бара одговори.

Водата во Демир Капија отвори ново предупредување

Додека Гостивар излегуваше од кризата, беше соопштено дека водата во Демир Капија е забранета за секаква употреба.

Тоа дополнително го отвора прашањето колку се стабилни и контролирани водоснабдителните системи во земјата и дали проблемите се третираат навреме, пред да станат криза.

Гостивар доби добра вест: водата повторно е исправна. Но чашите пред камерите не треба да бидат последниот кадар од оваа приказна.

Последниот кадар треба да бидат одговорите: што се случило, кој пропуштил, што е поправено и како ќе се спречи следна водна криза.