Работниците во четири од петте најголеми европски економии би можеле да имаат помала куповна моќ во наредниот период, и покрај платите што ги добиваат. Според проекциите на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), реалните плати во Италија, Шпанија, Франција и Велика Британија би можеле да бидат пониски во првиот квартал од 2027 година отколку во истиот период од 2026 година, додека Германија се издвојува како единствена земја во која се очекува раст во текот на целиот анализиран период.

Проценките се дел од извештајот „Изгледи за вработувањето 2026“ на ОЕЦД. Во нив се земени предвид геополитичката неизвесност и привременото зголемување на трошоците за енергија, кои би можеле да ја засилат инфлацијата и да ги ослабат пазарите на труд. Проекциите претпоставуваат дека последиците од конфликтот на Блискиот Исток ќе бидат значителни, но временски ограничени, а разликите меѓу земјите зависат од очекувањата за инфлацијата, невработеноста и искористеноста на работната сила.

Во еврозоната, реалните плати во средината на 2026 година би можеле да бидат 0,4 отсто пониски од нивото на почетокот на годината. Се очекува постепено закрепнување, со враќање на почетното ниво во првиот квартал од 2027 година и раст од 0,7 отсто до крајот на истата година.

Италија: најголем пад на реалните плати

Италија би можела да го забележи најголемиот пад на реалните плати меѓу петте анализирани економии. Во третиот квартал од 2026 година, тие би можеле да бидат 1,9 отсто пониски отколку во првиот квартал, а закрепнувањето се очекува да биде бавно. Во првиот квартал од 2027 година, реалните плати би останале 1,4 отсто под почетното ниво, додека на крајот на годината сè уште би биле пониски за 0,6 отсто.

Еден од главните фактори е високата изложеност на Италија на промените во цените на енергијата, поради нејзината зависност од увоз на нафта и гас. Закрепнувањето би можело дополнително да го забави и помалиот број колективни договори за кои се очекува повторно преговарање во 2027 година, како и неискористените капацитети на пазарот на труд.

Шпанија: куповната моќ под притисок во текот на целата 2027 година

Во Шпанија се очекува поблаг, но подолготраен пад. Според проекциите, реалните плати во третиот квартал од 2026 година би биле 0,4 отсто пониски од нивото на почетокот на годината, а во четвртиот квартал разликата би се зголемила на 0,7 отсто.

Намалувањето би можело да продолжи во текот на сите четири квартали од 2027 година, кога реалните плати би останале 0,7 отсто под почетното ниво. Тоа би претставувало најголема преостаната загуба на куповната моќ меѓу петте земји на крајот од 2027 година. Иако се очекува отворање значителен број нови работни места, инфлацијата, особено онаа поттикната од цените на енергијата, би можела да го ограничи растот на реалните примања.

Италија и Шпанија се единствените две земји од анализираната група во кои, според проекциите, реалните плати на крајот од 2027 година сè уште ќе бидат под нивото од првиот квартал на 2026 година.

Велика Британија: остар пад, па постепено закрепнување

Во Велика Британија се очекува вториот најголем пад на реалните плати, веднаш по Италија. Во вториот квартал од 2026 година тие би можеле да се намалат за 0,6 отсто, а во третиот за 1,5 отсто. Најниското ниво се очекува во четвртиот квартал, кога би биле 1,6 отсто под нивото од почетокот на годината.

Потоа се предвидува постепено закрепнување. Во првиот квартал од 2027 година, разликата би се намалила на 1,1 отсто, а во вториот на 0,4 отсто. Во третиот квартал реалните плати би можеле да го надминат почетното ниво за 0,4 отсто, а до крајот на годината растот би достигнал еден отсто.

Сепак, инфлацијата и натаму ќе претставува притисок врз примањата. Покрај промените во цените на енергијата поврзани со конфликтот на Блискиот Исток, работодавачите се соочуваат и со повисоки трошоци за вработување, вклучувајќи ги придонесите и зголемувањето на минималната плата. Тоа би можело да ги направи компаниите повнимателни при одлучувањето за идните зголемувања на платите.

Франција: поблаг пад и постепено враќање на куповната моќ

Во Франција се очекува падот на реалните плати да биде пократок и помалку изразен. Најниското ниво би било достигнато во вториот квартал од 2026 година, кога платите би можеле да бидат 0,5 отсто под нивото од почетокот на годината.

Потоа се предвидува постепено подобрување, со враќање на почетното ниво до вториот квартал од 2027 година. До крајот на годината реалните плати би можеле да бидат 0,1 отсто повисоки од почетното ниво.

Франција би можела да има корист од релативно ограничениот инфлациски притисок благодарение на значителното потпирање на нуклеарната енергија. Сепак, растот на невработеноста би можел да го забави приспособувањето на платите.

Германија: единствената земја со раст на реалните плати

Германија се издвојува како единствена од петте најголеми европски економии во која се очекува реалните плати да растат во текот на целиот анализиран период, и покрај повторното засилување на инфлацијата. Растот би бил скромен на почетокот, со 0,1 отсто во вториот квартал од 2026 година и 0,5 отсто до крајот на годината.

Во текот на 2027 година се очекува забрзување. Во вториот квартал реалните плати би можеле да бидат 1,1 отсто повисоки од нивото во првиот квартал од 2026 година, а во четвртиот квартал разликата би достигнала 1,7 отсто.

Поволните движења би можеле да бидат поттикнати од релативно затегнатиот пазар на труд, недостигот од квалификувани работници и подобрените изгледи за вработување. Дополнителен поттик за економската активност се очекува од големата програма за јавни инвестиции што ќе се финансира со задолжување.

Зошто платите растат во Германија?

Енцо Вебер, професор на германскиот Институт за истражување на пазарот на трудот (ИАБ), објаснува дека реалните плати во Германија биле особено ниски во првите години од оваа деценија поради наглиот раст на инфлацијата. Потоа номиналните плати почнале да го надоместуваат растот на цените, со поддршка од колективните преговори за платите.

Според Вебер, сегашниот раст и натаму е последица на тој процес. Тој посочува дека минималната плата во Германија на почетокот на 2026 година била зголемена за 8,4 отсто, а за 2027 година се очекува дополнително зголемување од пет отсто.

Вебер оценува и дека германската економија постепено излегува од неколкугодишниот период на стагнација. Со закрепнувањето на економскиот циклус и поголемата искористеност на производствените капацитети, се создава простор за раст на продуктивноста и зголемување на платите, и покрај проблемите во преработувачката индустрија.