Украинските FPV дронови, кои до неодамна се сметаа за евтини импровизирани средства за напади на кратки растојанија, забрзано прераснуваат во стратешко оружје способно да погодува цели десетици километри зад фронтот. Последниот пример доаѓа од Украина, каде што дрон управуван од прво лице (FPV) успешно погодил руска цел на растојание од 102 километри без употреба на дополнителен носач или „мајка-дрон“.
Информацијата ја објави Серхиј Стерненко, украински активист, организатор на донации за дронови и советник на Министерството за одбрана на Украина, кој тврди дека станува збор за резултат на таен развоен проект што веќе се применува на бојното поле.
Од хоби-уреди до „убијци на тенкови“
На почетокот на руската инвазија FPV дроновите беа користени претежно од ентузијасти и волонтери кои ги модифицираа комерцијалните летала за воени цели. Благодарение на ниската цена и лесната достапност, тие брзо се покажаа како ефикасно средство за уништување оклопни возила и тенкови.
Со цена од околу 500 долари, овие дронови станаа едно од најисплатливите оружја на фронтот. Наскоро нивната употреба ја презедоа и руските сили, а денес и двете армии масовно ги користат.
Главниот проблем беше дострелот
Првите FPV дронови можеа да летаат само три до пет километри поради ограничувањата на батериите и комуникациските системи. Со текот на времето, преку употреба на дронови-репетитори и помоќни батерии, дострелот се зголеми на 10, 20, па и повеќе километри.
Сепак, експертите сметаа дека околу 20 километри претставуваат практичен максимум за класичните квадрокоптери. За подолги мисии најчесто се користеа беспилотни летала со фиксни крила, кои се поефикасни, но и поскапи и потешки за управување.
Тајната е во крилјата
Според достапните информации, новата украинска технологија комбинира крило поставено над роторите на FPV дронот. На тој начин леталото добива дополнителна подигнувачка сила, што значително ја намалува потрошувачката на енергија и овозможува многу поголем дострел.
Најинтересниот дел од концептот е можноста крилото да се отфрли непосредно пред нападот. Откако ќе стигне до целта, дронот повторно се однесува како класичен FPV квадрокоптер и ја задржува својата исклучителна маневрабилност.
Токму оваа комбинација на голем дострел и висока прецизност може да се покаже како пресвртница во современото војување.
Трка во развојот на новата генерација дронови
Украина не е единствената земја што работи на вакви решенија. Руски инженери исто така развиваат FPV дронови со вградени крила, а според нивните тврдења дострелот на некои модели веќе достигнува околу 50 километри.
Во меѓувреме, западни експерти и организации кои развиваат технологии за Украина потврдуваат дека додавањето крила претставува релативно евтина модификација што може драматично да ги подобри перформансите на постојните системи.
Нова закана за логистиката
Досега најголем дел од нападите со дронови беа концентрирани околу линијата на фронтот. Но, со дострел од 100 километри и повеќе, ситуацијата може радикално да се промени.
Таквите летала би можеле масовно да напаѓаат складишта за муниција, гориво, командни центри и транспортни линии далеку зад фронтот. Тоа значи дека безбедноста на заднинските области, која досега се сметаше за релативно сигурна, станува сè понеизвесна.
Воените аналитичари предупредуваат дека сегашните 100 километри веројатно не се крајната граница. Подобрувањата во батериите, софтверот и аеродинамиката би можеле во следните години дополнително да го зголемат дострелот на евтините FPV дронови.
Ако тој тренд продолжи, оружје кое пред само неколку години беше дел од хоби-заедниците би можело да стане еден од клучните фактори што ќе го обликуваат начинот на водење војни во 21 век.
