Германија гледа можност во турските инвестиции во обновлива енергија, мрежи и складирање, но партнерството доаѓа со политички и енергетски ризици.

Турција во следните години планира големи инвестиции во обновливи извори на енергија, енергетска инфраструктура и електрични мрежи, а германските компании се надеваат дека ќе добијат значаен дел од тој пазар. Германската министерка за економија и енергија Катарина Рајхе отпатува во Анкара со делегација од претставници на енергетски компании, во обид да ги продлабочи економските и енергетските врски меѓу двете земји. За Германија, која се соочува со слаб раст и притисок врз индустријата, Турција сè повеќе се гледа како партнер со растечки пазар и важна географска позиција.

„Турција не е само сигурен партнер. Таа во областа на енергијата е јасно насочена кон раст“, изјави Рајхе за време на посетата на турската престолнина, пренесува Дојче веле.

Токму растот е она што ѝ недостига на германската економија. Германија веќе е најголем трговски партнер на Турција, а во земјата работат илјадници германски компании. Германската влада и бизнис-секторот гледаат можност во турските вложувања во обновлива енергија, батериски системи, складирање електрична енергија, модернизација на мрежите и нова инфраструктура.

Турција, и покрај високата инфлација и каматните стапки, продолжува да вложува во нови технологии и во енергетска трансформација. Тоа за германските компании значи можност за договори, извоз на технологија, инженерски услуги и долгорочно присуство на пазар што се наоѓа меѓу Европа, Кавказ, Блискиот Исток и Централна Азија.

Турскиот министер за трговија Омер Болат го истакна постојното партнерство во областа на ветерната и сончевата енергија и порача дека очекува тоа да се прошири. За Анкара, германската технологија и капитал се важни за модернизација на енергетскиот систем, додека за Берлин Турција може да биде влезна точка кон поширок регионален пазар.

Турција веќе подолго време се обидува да се позиционира како енергетски центар. Нејзината амбиција е да биде поврзувачка точка за гас, нафта и електрична енергија меѓу Црното Море, Блискиот Исток, Југоисточна Европа и Европската Унија. Во тој контекст, германските енергетски компании покажуваат интерес за трговија со гас, дистрибуција, инфраструктура и развој на одржливи електроенергетски мрежи.

Но токму енергетската улога на Турција носи и сериозни дилеми. Значителен дел од природниот гас што го користи Турција сè уште доаѓа од Русија, преку гасоводот „Турски тек“. По руската инвазија врз Украина, Европската Унија настојува да ја намали зависноста од руски енергенси, а тоа ја прави турската позиција чувствителна за европските партнери.

Турскиот министер за енергетика Алпарслан Бајрактар сигнализираше дека Турција сака поголема енергетска независност и диверзификација, но не ги исклучи целосно идните проекти со Русија. За дел од германските компании, ова е проблем: ако руски гас остане дел од турската мрежа, ќе биде неопходна јасна сертификација и усогласување со санкциите на Европската Унија.

Паралелно со тоа, Турција развива и други извори. Земјата го зголемува увозот на течен природен гас, вклучително и од САД, развива експлоатација на гас во Црното Море и традиционално набавува гас од Азербејџан. Тој гас преку регионални правци стигнува до Западен Балкан, Југоисточна Европа и Италија, а Анкара најавува дека сака да ги зголеми количините.

Во турската енергетска стратегија клучен збор станува диверзификација. Последните тензии околу Ормускиот Теснец дополнително покажаа колку е ризично кога глобалната енергија зависи од ограничени транспортни правци. Турција сака да се претстави како посигурна алтернатива и како регионална енергетска раскрсница.

Сепак, ова партнерство не е само економска приказна. Турција има нерешени спорови со Кипар околу гасните полиња во источниот Медитеран, а во регионот се натпреварува и со Грција, која ги проширува своите капацитети за прием на течен природен гас. Овие спорови може да бидат пречка за целосно позиционирање на Турција како стабилен енергетски центар за Европа.

Дополнително, во односите меѓу Германија и Турција остануваат чувствителни теми како владеењето на правото, слободата на медиумите и односот кон критичките гласови. Рајхе пред посетата изјави дека и меѓу добри партнери постојат непријатни теми, но дека тие не се отвораат пред микрофони.

Затоа германско-турската енергетска соработка има двоен карактер. Од една страна, таа може да им донесе работа и нови пазари на германските компании во момент кога германската економија бара свеж импулс. Од друга страна, партнерството минува низ комплексна геополитичка зона, во која руската енергија, регионалните спорови и демократските прашања не можат целосно да се остават настрана.

За Германија, Турција може да биде важна економска и енергетска шанса. Но таа шанса ќе зависи од тоа дали Анкара ќе успее да ја намали зависноста од Русија, да ја модернизира инфраструктурата и да се позиционира како доверлив партнер не само за бизнисот, туку и за европската енергетска безбедност.