Повозрасните лица кои примиле рекомбинантна вакцина против херпес зостер имаат за 24 отсто помал ризик да развијат деменција во период од четири години, покажува најновото обемно истражување објавено во престижното медицинско списание „Annals of Internal Medicine“. Студијата, предводена од научници од Универзитетот Браун, претставува една од најсеопфатните анализи на ефектите од поновата вакцина позната како Шингрикс врз когнитивното здравје кај ранливите групи граѓани.
Истражувачкиот тим анализирал здравствени податоци на повеќе од половина милион луѓе постари од 66 години кои биле примени во специјализирани установи за нега во Соединетите Американски Држави помеѓу 2017 и 2022 година. Споредбата покажала дека само 18,8 отсто од вакцинираните пациенти развиле деменција во текот на четиригодишното следење, за разлика од 24,6 отсто кај невакцинираните лица. Во практична смисла, овие бројки покажуваат дека имунизацијата потенцијално може да спречи еден од секои 17 случаи на деменција кај оваа популација.
Научниците посочуваат дека заштитниот ефект на вакцината надминува само спречување на болните осипи предизвикани од реактивацијата на вирусот варичела-зостер. Воспалителните процеси што ги предизвикува вирусот во нервниот систем можат долгорочно да ги оштетат мозочните структури, а имунолошкиот одговор поттикнат од вакцината изгледа дека делува како штит против таквата дегенерација.
Главната авторка на студијата, професорката Кејли Хејс од Школата за јавно здравје при Универзитетот Браун, истакнува дека резултатите потврдуваат одамна поставена хипотеза за поврзаноста меѓу вирусните инфекции и невродегенеративните заболувања. Според неа, когнитивните функции се директно поврзани со општата физичка состојба на организмот, па алатките што штитат од инфекции истовремено помагаат и во зачувувањето на мозочните функции.
Деменцијата и Алцхајмеровата болест претставуваат еден од најголемите предизвици за јавното здравство во Македонија и регионот, каде што трендот на стареење на населението секоја година го зголемува бројот на семејства кои бараат долготрајна нега за своите постари членови. Додека современите специфични лекови за деменција се екстремно скапи и тешко достапни на домашниот пазар, имунизацијата со постоечки вакцини нуди далеку подостапна стратегија за превенција и намалување на притисокот врз здравствениот систем.
Сепак, истражувачите нагласуваат дека наодите не докажуваат дефинитивна причинско-последична врска, бидејќи вакцинираните пациенти генерално биле со нешто подобро општо здравје пред почетокот на студијата. Во тек се дополнителни клинички испитувања кои треба прецизно да утврдат дали самата вакцина директно го забавува оштетувањето на мозочните клетки или пак заштитата доаѓа како секундарен ефект од целосното спречување на вирусната инфекција.
