Американскиот претседател Доналд Трамп ја засили трговската реторика кон Европската Унија откако претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, предложи Канада да стане првата придружна членка на Унијата. Трамп изјави дека Вашингтон би можел да воведе високи царини или да прекине дел од трговијата со Европа доколку оцени дека договорот е непријателски кон САД.
Предлогот дојде од Брисел
Фон дер Лајен го претстави предлогот на 16 септември, во својот говор за состојбата на Унијата пред Европскиот парламент во Стразбур, каде што присуствуваше и канадскиот премиер Марк Карни. Таа предложи Канада да стане првата „придружна членка“ на ЕУ и најави пошироко партнерство меѓу Унијата и Отава во области како трговијата, технологијата, одбраната, енергетиката и критичните минерали.
Предлогот засега е политичка иницијатива. Статусот на „придружна членка“ не постои како формална категорија во актуелното право на ЕУ и за негово евентуално воспоставување би биле потребни преговори и согласност од земјите членки.
Трамп: „Многу високи царини“
Запрашан за идејата, Трамп ја оцени како „смешна“ и предупреди дека САД би можеле да одговорат со нови трговски мерки.
Тој изјави дека, доколку Вашингтон го оцени приближувањето на Канада кон ЕУ како непријателски чин, може да воведе „многу високи царини“ или да прекине трговија со Европа во одредени сектори. Истовремено, остави простор за договор доколку процени дека намерите на европската страна се позитивни.
Канада сака посилни врски со Европа
Иницијативата доаѓа во период на зголемени трговски тензии меѓу Канада и САД. Канадскиот премиер Марк Карни во последните денови повикува на продлабочување на односите со ЕУ и на диверзификација на канадските трговски врски. Тој, сепак, не го претстави придружното членство како формално барање на Отава.
Канадскиот претставник кој треба да биде амбасадор на земјата во ЕУ, Џонатан Вилкинсон, исто така изјави дека Канада сè уште не е во фаза на конкретно договарање на таков статус.
Што би значело „придружното членство“?
Доколку идејата продолжи кон формални преговори, би се работело за нов вид партнерство, различен од полноправното членство во ЕУ. Ројтерс оценува дека концептот би можел да опфати соработка во производство, технологија, одбрана, енергетика и критични минерали, но дека деталите допрва би требало да се договорат.
Фон дер Лајен во својот говор го опиша идното партнерство како „Алијанса за иднината“, со продлабочена соработка меѓу ЕУ и Канада во економијата, технологијата, одбранбената индустрија и енергетиката.
За Канада, ваквото приближување кон Европа се отвора во момент кога односите со најголемиот трговски партнер – САД – се соочуваат со нови тензии. За ЕУ, пак, иницијативата би значела продлабочување на односите со земја која располага со значајни ресурси и има стратешка позиција во Арктикот.
