Шведска минатата година увезе околу 2,5 милиони тони ѓубре од европските земји за да ги нахрани своите модерни енергани. Наместо да создава диви депонии и еколошки кризи, земјата наплаќа за секој преземен тон отпад и го претвора во евтина струја и парно греење за стотици илјади домаќинства. Овој модел претставува директна спротивност на состојбите во Југоисточна Европа, каде сметот сè уште завршува на отворени буништа без никаква енергетска искористеност.

Шведскиот енергетски систем одамна го надмина проблемот со сопствениот отпад. Со оглед на тоа што земјата рециклира речиси сè што ќе произведе, капацитетите на шведските согорувалници остануваат полупразни без странски пратки.

Стокхолм не троши буџетски пари за оваа суровина. Напротив, државите како Велика Британија, Норвешка и Германија ѝ плаќаат на Шведска надомест за секој преземен тон, бидејќи тоа им е значително поевтино отколку да плаќаат високи еколошки такси за депонирање на сопствената територија. Преземениот отпад веднаш оди во постројки со строга филтрација, каде согорувањето создава пареа за турбините и топла вода за градските мрежи.

Сликата на југот на континентот е сосема поинаква. Додека Шведска од отпадот гради енергетска независност, државите од регионот со години водат јавни дебати без да изградат ниту една современа комунална енергана.

Хрватска лани увезе 871.000 тони отпад, но само околу 170.000 тони завршија во цементарниците како заменско гориво, додека остатокот отиде како секундарна суровина за индустријата.

Во Македонија и регионот состојбата е уште покритична: комуналниот смет редовно завршува на нерегулирани депонии што го загадуваат воздухот и почвата, а проектите за искористување на отпадот за затоплување со години стојат закочени во бирократски лавиринти и сомнежи за криминални зделки.