Во срцето на пустината во Тексас, илјадници работници градат огромен технолошки комплекс што ќе троши дури 10 гигавати енергија — повеќе од потрошувачката на некои држави. Проектот има цел да ја поддржи најмоќната досега планирана вештачка интелигенција и веќе се смета за еден од најголемите инфраструктурни потфати во светот.
Амбициозниот проект, наречен Stargate, беше најавен во 2025 година од OpenAI, во партнерство со Oracle, SoftBank и инвестицискиот фонд MGX. Вкупната инвестиција треба да достигне 500 милијарди долари до 2029 година, што го прави проектот поголем од економиите на некои земји.
Првиот кампус веќе функционира во близина на Абилин, каде илјадници сервери со напредни чипови работат без прекин. Во објектите се користи облачна инфраструктура на Oracle, а системите обработуваат огромни количини податоци 24 часа дневно.
На градилиштата секојдневно работат околу 6.400 луѓе, а се планира отворање уште неколку локации низ САД. Се очекуваат илјадници нови работни места, директни и индиректни, со што проектот има значително економско влијание.
Сепак, најголемото прашање не е само инвестицијата, туку потрошувачката на енергија. За функционирањето на целиот систем ќе бидат потребни 10 гигавати — доволно за милиони домаќинства. Ова веќе отвора дебата дали ваквите центри ќе влијаат врз снабдувањето со електрична енергија и дали постојната инфраструктура може да го издржи товарот.
Истовремено, проектот има и геополитичка тежина. Земјите што располагаат со најмоќна компјутерска инфраструктура ќе имаат предност во развојот на вештачката интелигенција. САД моментално водат, но Кина вложува огромни средства за да го намали јазот.
Извршниот директор на OpenAI, Сем Алтман, го опиша проектот како клучна инфраструктура за оваа генерација. Сепак, критичарите предупредуваат дека концентрацијата на ваква технолошка моќ отвора прашања за безбедноста, контролата и регулацијата.
Иако изградбата напредува брзо, остануваат ризици како доцнења, зголемување на трошоците и административни пречки. Историјата покажува дека мегапроекти од ваков обем не секогаш се реализираат според планот.
Она што некогаш биле брани, мостови и железници, денес се дата-центри исполнети со чипови. Овој проект ја менува дефиницијата за инфраструктура во 21 век, ставајќи ја дигиталната моќ во центарот на глобалниот развој.
