Европската Унија се соочува со растечки отпор кон новиот систем за влез и излез (ЕЕС), откако неколку туристички земји сигнализираа дека се подготвени привремено да ги ублажат или игнорираат правилата за да избегнат колапс во екот на сезоната.
По одлуката на Грција да ги олесни контролите за британските туристи до септември, сличен чекор се очекува и од Италија и Португалија две од најпопуларните европски дестинации.
Туризмот против системот
Новите правила предвидуваат задолжително земање биометриски податоци – фотографирање и отпечатоци од прсти за сите патници од земји надвор од ЕУ. Наместо брз печат во пасош, процесот трае значително подолго и создава долги редици на аеродромите и граничните премини.
Португалија веќе неформално дозволува патниците да поминуваат без биометриски проверки кога има гужва, а се очекува Италија да го следи истиот модел пред училишните распусти. Се шпекулира дека и Шпанија, Франција и Хрватска би можеле да преземат слични мерки доколку притисокот продолжи.
„Системот не функционира“
Според туристичките експерти, земјите се соочени со избор: или да ги почитуваат правилата на ЕУ или да го спасат туризмот.
„Ниту една земја нема да гледа како туристите заминуваат на друго место поради хаос на границите. Тоа би било економска и политичка катастрофа“, предупредуваат од индустријата.
Британските туристи, на пример, носат милијарди евра годишно во економиите на медитеранските земји – ризик што владите не се подготвени да го преземат.
Брисел без брз одговор
Иако формално ЕУ може да покрене постапки против земјите што не го применуваат системот, во пракса тоа е бавен процес без ефект врз летната сезона.
Казните се минимални во споредба со потенцијалните загуби од туризмот, што дополнително ги охрабрува државите да бидат „флексибилни“ во примената.
И авиосекторот се приклучува на критиките.
Од „Рајанер“ предупредуваат дека воведувањето на недовршен систем сред туристичка сезона создава хаос, а цената ја плаќаат патниците – со часови чекање и пропуштени летови.
Решението, според нив, е едноставно: привремена суспензија на ЕЕС до крајот на летото.
ЕЕС формално останува во сила, но реалноста на теренот покажува нешто друго:
системот се применува селективно, зависно од гужвата и капацитетот. Со други зборови, Европа воведе нови правила, но токму тие правила сега се тестираат од самите членки.
А исходот ќе го одреди не Брисел, туку летната туристичка сезона.
