Србија и Соединетите Американски Држави го одржаа првиот стратешки дијалог во Вашингтон, со цел зајакнување на партнерството меѓу двете земји во повеќе области, меѓу кои енергетика, безбедност, одбрана, телекомуникации, образование и високи технологии.
Дијалогот го предводеа американскиот државен секретар Марко Рубио и српскиот министер за надворешни работи Марко Ѓуриќ. Во заедничкото соопштение беше наведено дека почетокот на овој формат ја зајакнува билатералната соработка и доаѓа во година кога се одбележуваат 145 години дипломатски односи меѓу САД и Србија.
Од српска страна беше оценето дека со ова се отвора „ново поглавје“ во односите меѓу двете земји и дека се воспоставува институционална рамка за нивно понатамошно стратешко поврзување.
Договор за енергетика и проектот Ѓердап III
САД и Србија потпишаа Меморандум за разбирање за енергетска инфраструктура и регионална енергетска безбедност.
Вашингтон ја поздрави прелиминарната одлука на Србија да продолжи со хидроелектричниот проект Ѓердап III, како прв проект идентификуван во рамките на меѓувладиниот договор за енергетика.
Проектот се оценува како значајна инвестиција во регионалната енергетска инфраструктура и чекор кон енергетски понезависна Србија.
5G мрежа со американска поддршка
Двете земји го поздравија и објавувањето на гаранцијата за заем од 50 милиони долари од извозно-увозната банка на САД за Телеком Србија.
Средствата се наменети за распоредување на 5G мрежа во Србија, со користење „доверливи добавувачи“, со цел подобрување на безбедноста и сигурноста на комуникациските системи во земјата.
Поголема воена соработка и деминирање
САД и Србија ја потврдија заедничката посветеност на регионалниот мир и безбедност и најавија зголемување на темпото на воените ангажмани.
Во соопштението беше истакната и дведецениската соработка меѓу Националната гарда на Охајо и Војската на Србија во рамките на Програмата за државно партнерство.
Според Стејт департментот, Србија побарала купување американска одбранбена опрема, со цел зголемување на интероперабилноста на вооружените сили и продлабочување на соработката преку билатерални и мултилатерални вежби и мировни мисии.
Американската администрација, исто така, објави дека ќе издвои 1,5 милиони долари за продолжување на соработката во цивилното деминирање и чистење мини и неексплодирани убојни средства.
Србија се приклучува на програмата „Артемис“
Вашингтон ја поздрави и одлуката на Србија да се приклучи на програмата „Артемис“ и да го потпише Договорот „Артемис“ — збир на принципи за транспарентно, безбедно и одговорно цивилно истражување и користење на вселената.
Целта е проширување на мирната соработка во вселената преку размена на знаење и научни податоци.
Фулбрајт, ЕКСПО 2027 и нови конзулати
САД и Србија потпишаа и Меморандум за разбирање за споделување на трошоците за програмата за стипендии „Фулбрајт“.
Според договорот, Србија ќе придонесува со 300.000 долари годишно за проширување на програмата за академска размена и отворање нови можности за американски и српски научници и студенти.
САД го потврдија и своето учество на ЕКСПО 2027 во Белград, додека Србија најави намера да ги продлабочи односите со Вашингтон преку отворање нови конзулати во Мајами и Сан Франциско.
Српскиот министер за надворешни работи Марко Ѓуриќ оцени дека стратешкиот дијалог ќе овозможи редовна и структурирана комуникација на највисоко ниво, како и платформа за продлабочување на соработката во надворешната политика, безбедноста, енергетиката, трговијата, инвестициите, науката, образованието, иновациите и високите технологии.
