Во Тенеси, Алабама и Оклахома денеска се закажани егзекуции на тројца осуденици, нешто што во САД се случува исклучително ретко. Последен пат три смртни казни биле извршени во ист ден на 7 јануари 2010 година, во Луизијана, Охајо и Тексас.

Трите денешни егзекуции се одвиваат во држави кои, заедно со уште неколку сојузни држави, се одговорни за најголемиот дел од извршените смртни казни во САД. Според Робин Махер, извршна директорка на Информативниот центар за смртна казна, денес во земјата постои мала група од пет или шест држави кои сè уште активно применуваат смртна казна и изрекуваат нови пресуди.

Таа оценува дека трите егзекуции во ист ден се исклучително редок случај и дека нивното совпаѓање главно е резултат на распоредот на одделните држави.

Во текот на 2025 година, 11 американски сојузни држави извршиле смртни казни врз 47 лица, што беше највисок број од 2009 година. Најмногу егзекуции имала Флорида, вкупно 19, а потоа следуваат Алабама, Јужна Каролина и Тексас со по пет. Тенеси извршил три, додека Оклахома, Мисисипи, Аризона и Индијана по две, а Луизијана и Мисури по една.

Во 2026 година досега, во четири сојузни држави се извршени 19 смртни казни. Флорида повторно е на врвот според бројот на егзекуции, а во јули таму во ист ден биле погубени двајца затвореници.

Тенеси под посебно внимание

Најголемо внимание денес привлекува егзекуцијата во Тенеси, каде што треба да биде погубен 66 годишниот Ентони Дарел Хајнс.

Хајнс е осуден за убиството на 54 годишната Кетрин Џин Џенкинс, која работела како собарка во мотел во Кингстон Спрингс. Злосторството било извршено во 1985 година, кога Хајнс ја усмртил со нож.

Првата смртна пресуда му била изречена во 1986 година, а по повтореното судење во 1989 година таа била потврдена.

Случајот денес повторно е во центарот на вниманието поради неговата здравствена состојба и проблемите што Тенеси неодамна ги имал при извршување на смртна казна.

Само три месеци пред планираната егзекуција на Хајнс, егзекуцијата на друг осуденик била прекината поради проблеми со поставувањето на потребната инфузија. Тимот за извршување успеал веднаш да ја постави првата игла, но потоа повеќе од еден час се обидувал да ја постави задолжителната резервна линија.

Егзекуцијата на Тони Карутерс на крајот била откажана, а тој добил одложување од една година.

Хајнс во своите жалби го посочил токму овој случај и тврдел дека неговата здравствена состојба, која вклучува два мозочни удари и делумна парализа, го зголемува ризикот од компликации при извршувањето.

Тој побарал интервенција од гувернерот и судовите, но без успех. Во жалбите тврдел и дека лекарот кој го надгледувал претходното погубување бил нестручен и дека би можел да направи грешка и во неговиот случај.

Гувернерот на Тенеси, Бил Ли, одбил да интервенира, а Врховниот суд на Тенеси минатата недела го одбил барањето за одложување.

Државата не потврдила дали истиот лекар ќе го надгледува и денешното погубување. Судот, сепак, оценил дека Хајнс не успеал да докаже дека лекарот е нестручен.

Во Алабама ќе биде погубен 42 годишен осуденик

Во Алабама е закажана егзекуцијата на 42 годишниот Џереми Вилијамс со смртоносна инјекција.

Тој е осуден за силување и убиство на петгодишната Камари Холанд од Џорџија во 2021 година. Според обвинителството, Вилијамс ја нападнал и ја задавил девојчето откако на нејзината мајка ѝ понудил 2.500 долари за сексуални услуги поврзани со детето.

Обвинителите наведуваат дека Вилијамс го снимил нападот, а потоа го задржал телото на детето и продолжил со сексуалното насилство.

Во 2022 година бил обвинет и за смртта на својата новородена ќерка на Алјаска во 2005 година.

Вилијамс самиот побарал извршување на смртната казна и се откажал од дел од можностите за дополнителни жалби. Според Махер, околу 10 отсто од лицата што се погубуваат во САД се таканаречени доброволци, односно осуденици кои се откажуваат од понатамошните жалби.

Она што е необично во случајот со Вилијамс е краткиот период меѓу неговата пресуда и планираното погубување. Тој бил осуден во 2024 година.

Доколку егзекуцијата биде извршена, тоа ќе биде првото погубување во Алабама годинава. Претходно планираното погубување со азот во јуни било запрено со одлука на федерален судија, кој методот го прогласил за неуставен.

Во Оклахома ќе биде погубен 70 годишен затвореник

Третата егзекуција е закажана во Оклахома, каде што треба да биде погубен 70 годишниот Карлос Куеста Родригез.

Тој е осуден за убиството на својата девојка Олимпија Фишер во 2003 година. Според обвинителите, Фишер планирала да го напушти Куеста Родригез, по што тој ја застрелал.

Обвинителството навело дека првиот куршум ја погодил во окото. Тој чекал осум минути додека таа викала и барала помош, а потоа испукал уште еден смртоносен куршум.

Одборот за помилувања во Оклахома минатиот месец одбил да препорача помилување. Адвокатите на Куеста Родригез барале смртната казна да биде заменета со доживотен затвор без можност за условно ослободување.

Како аргументи биле наведени неговото тешко детство, оштетувањето на мозокот, посттрауматското стресно нарушување и тешката депресија со психотични епизоди.

Самиот Куеста Родригез, сепак, пред одборот изјавил дека не сака помилување. Преку преведувач рекол дека сака ќерките на жртвата да знаат дека жали за она што се случило и признал дека во моментот на злосторството не бил при здрава свест.

Доколку биде извршена, ова ќе биде третата егзекуција во Оклахома годинава.

Три егзекуции во еден ден се исклучително ретки

Последен пат три смртни казни во САД биле извршени во ист ден на 7 јануари 2010 година, кога егзекуции биле спроведени во Луизијана, Охајо и Тексас.

Сличен распоред бил планиран и во 2018 година, но тогаш биле извршени само едно погубување. Во Тексас осуденик добил одложување, додека службениците во Алабама не успеале да постават инфузиска линија.

Токму ваквите случаи ги истакнуваат практичните проблеми со кои се соочуваат американските сојузни држави при спроведувањето на смртната казна.

Во исто време, бројот на држави кои активно ја применуваат смртната казна е ограничен, а најголемиот дел од егзекуциите се концентрирани во мал број држави.

Денешниот распоред затоа не претставува само статистичка реткост. Трите случаи повторно ги ставаат во фокус и прашањата за начинот на извршување на смртната казна, здравствената состојба на осудениците, судските жалби и границите на државното право да одземе живот.