Во селото Смилево, Демир Хисар, денеска започнува дводневната културна манифестација „Смилевски конгрес 2026“, која оваа година се поставува како простор за преиспитување на улогата на уметноста и заедницата во современото општество.
Организаторите потенцираат дека настанот не е носталгично навраќање кон минатото, туку обид културната меморија да се активира како алатка за ново разбирање на заедништвото. Во време на, како што велат, расцепканост и површна комуникација, акцентот се става на уметноста како процес што настанува преку однос, соработка и судир на идеи.
Програмата вклучува изложби во процес, уметнички инсталации и музички настапи. Во фокусот е колективната инсталација „Песната на славејот“, како и настапите на Чалгија саунд систем, „Brass Brothers“, Летечки Пекинезери, Мојра и Дејание.
– Смилевски конгрес не е само фестивал. Тој е став, дека меморијата не смее да се сведе на декор. Дека уметноста не припаѓа на логиката на производството, туку на поредокот на откривањето. И дека заедницата, ако навистина постои, мора повторно да се создава – велат организаторите.
Во рамки на манифестацијата ќе бидат реализирани и изложбите „Интуитивни клепања“ и „Последните селани“, со учество на Емилија Сандиќ, Сашо Алушевски и Предраг Узелац.