Мета опис:
Шведска влегува во избори во кои една од клучните дилеми е идната улога на крајната десница. Премиерот Улф Кристерсон, лидер на Умерената партија, најавува дека е подготвен да ги вклучи Шведските демократи во владата доколку неговиот десен блок повторно победи. Тоа би било значителен пресврт во однос на неговиот поранешен став. Во 2018 година Кристерсон ѝ ветил на Хеди Фрид, преживеана од Холокаустот, дека неговата партија никогаш нема да соработува со Шведските демократи.
Сепак, четири години подоцна токму поддршката од оваа десничарска партија му помогна да формира малцинска влада и да започне значително построг курс кон миграцијата и криминалот.
Построги закони и помал број барања за азил
Владата на Кристерсон во изминатиот мандат воведе низа мерки во областа на миграцијата и безбедноста. Беше укината можноста барателите на азил да добиваат постојан престој, а правилата за протерување беа заострени. Владата исто така воведе построги казни и им даде поголеми овластувања на полициските служби.
Една од предложените мерки, најтешките престапници да можат да бидат затворани од 13-годишна возраст не беше усвоена во првичната форма. На крајот, старосната граница беше поставена на 14 години. Кристерсон тврди дека реформите се неопходни бидејќи, како што вели, „некои основни работи во Шведска едноставно не функционирале“.
Владата истакнува дека бројот на барања за азил паднал на најниско ниво во последните четири децении, додека бројот на смртни случаи во вооружени пресметки е намален за 75 отсто.
Од противник на соработката до партнерство
Кристерсон ја презеде лидерската позиција во Умерената партија во 2017 година, во период кога шведската десница беше поделена околу тоа дали треба да соработува со Шведските демократи.
Тој претходно се залагал за поотворен пристап кон миграцијата, но со текот на времето го промени политичкиот курс. Одлуката да се прекине долгогодишното табу за соработка со крајната десница му овозможи на десниот блок да дојде на власт во 2022 година.Кристерсон во изминатите четири години успеа да ја задржи владината стабилност, што се смета за значајно достигнување во услови на поделена шведска политичка сцена.
Неговите приврзаници го опишуваат како смирен и прагматичен лидер, додека политиколозите оценуваат дека неговиот стил помогнал да се намалат внатрепартиските конфликти.
Дали Шведските демократи ќе станат посилни од премиерот?
Најголемиот ризик за Кристерсон по изборите би можел да биде токму растечкото влијание на Шведските демократи. Критичарите предупредуваат дека со понатамошното приближување кон оваа партија, антиимиграциската политика би можела трајно да се пресели во центарот на шведската политика, а земјата дополнително да се придвижи надесно.
„Последните години живеев во Америка на Доналд Трамп и видов колку брзо работите можат да тргнат во погрешна насока“, изјави Биргита Улсон од опозициската Централна партија и поранешна министерка за европски прашања. Пред изборите анкетите покажуваат речиси целосно изедначување меѓу левиот и десниот блок. Доколку десницата повторно победи, Кристерсон веројатно би останал премиер, но неговата позиција може да биде послаба.
Дополнителен проблем за него е можноста Шведските демократи да освојат повеќе гласови од неговите Умерени. Во таков случај, според политиколозите, тежиштето на власта би можело уште повеќе да се помести кон крајната десница.
„Шведските демократи тогаш во пракса би имале контрола“, оценува Мари Демкер, професорка по политички науки на Универзитетот во Гетеборг.
