Шведска им забрани на вработените во државната администрација да ги користат веб-верзиите на ChatGPT и Claude на службените компјутери. Одлуката стапи на сила на 26 октомври, по загриженоста дека користењето на овие алатки за вештачка интелигенција може да ја загрози безбедноста на чувствителните информации.

Ограничувањето следува по проверка на алатките за вештачка интелигенција што ги користат вработените во Шведската управа за сообраќај. Според резултатите од проверката, биле утврдени „проблематични“ начини на користење на АИ-платформите при извршувањето на работните задачи во државната администрација.

Главната загриженост е поврзана со можноста вработените да внесуваат чувствителни информации во алатки за кои не постојат соодветни договори што гарантираат како ќе се обработуваат, чуваат и заштитуваат податоците. Во такви случаи, постои ризик информациите да бидат обработувани на начин што не е во согласност со безбедносните правила на институциите.

„Сенкавиот ИТ“ – користење дигитални алатки без одобрение и надзор од институцијата – може да има сериозни последици за безбедноста на информациите, предупреди Микаел Ветеркранц, директор за дигитализација во Владата на Шведска.

Зошто се проблематични ChatGPT и Claude?

Кога вработените користат јавни АИ-алатки за да составуваат документи, анализираат информации или сумираат извештаи, може да внесат и податоци што не се наменети за споделување надвор од институцијата.

Ризикот зависи од конкретната услуга, нејзините поставки, договорните услови и начинот на обработка на внесените информации. Податоците не мора автоматски да станат дел од моделот за негово тренирање, но без јасни гаранции и соодветни безбедносни контроли институциите не можат да претпостават дека секоја платформа е соодветна за службени или доверливи информации.

Токму затоа шведските власти воведуваат построги правила за користење на АИ-алатките во државната администрација.

Мајкрософт Копилот како алтернатива

Како алтернатива се препорачува Мајкрософт Копилот, кој, според извештајот на „Еуроњуз“, ја поминал безбедносната проверка и е опфатен со договор за безбедност меѓу американската компанија и шведската влада.

Тоа не значи дека државните службеници повеќе нема да смеат да користат вештачка интелигенција. Напротив, употребата ќе продолжи, но под построги безбедносни услови.

На ограничен број вработени ќе им биде дозволено и понатаму да ги користат ChatGPT и Claude, но исклучиво преку посебна платформа за АИ-асистенти развиена од шведските власти.

Според шведскиот јавен радиодифузен сервис „Сверијес радио“, ограничувања за ChatGPT и Claude се воведени и во Шведската даночна агенција и во Националниот одбор за институционална заштита. Шведската служба за извршување судски одлуки сè уште го разгледува прашањето.

На листата на неодобрени алатки е и ДипСик

ChatGPT и Claude не се единствените алатки што шведската влада не ги одобрила за службена употреба. На истата листа се наоѓа и ДипСик, кинеската платформа за вештачка интелигенција, поради загриженоста за безбедноста на податоците.

Извештајот на „Еуроњуз“ наведува и дека САД претходната недела најавиле забрана на производите и услугите на ДипСик.

Случајот со Шведска отвора пошироко прашање за државните институции: како да ги искористат можностите на вештачката интелигенција, а притоа да спречат чувствителни податоци да бидат изложени на ризик. Клучни се правилата за внесување информации, договорите со давателите на услуги и техничките контроли што утврдуваат каде и како се обработуваат податоците.