Мрежа која функционира во скриените делови на интернет, но своите жртви ги пронаоѓа на платформи што секојдневно ги користат милиони деца, предизвикува сè поголема загриженост кај безбедносните институции.
Станува збор за „764“, децентрализирана меѓународна мрежа чии членови користат психолошка манипулација, закани и уцени за да ги принудат малолетниците на опасни активности.
Американското Федерално истражно биро (ФБИ) предупредува на активностите на оваа мрежа, а македонското МВР денеска 20 ноември ги повика родителите, наставниците и старателите да внимаваат на можните знаци на злоупотреба.
Важно е и појаснувањето на името: официјалните предупредувања се однесуваат на групата „764“, а не „767“. За „767“ не најдов веродостојна потврда дека претставува истата организирана мрежа. KOHA+1
Како групата стигнува до децата?
За разлика од класичните криминални организации, „764“ нема единствено физичко седиште и строга организациска структура.
Нејзините членови функционираат преку поврзани интернет-заедници, затворени групи и приватни разговори.
Контакт со потенцијалните жртви се воспоставува преку Discord, Telegram, Roblox, Instagram, TikTok, Snapchat, Minecraft и други платформи.
Членовите често се претставуваат како врсници или личности што сакаат пријателство или емотивна врска. Откако ќе ја стекнат довербата на детето, постепено започнуваат со манипулација.
Понекогаш бараат фотографии, видеа или лични информации. Подоцна тие материјали се користат за уцени и закани дека ќе бидат испратени до семејството или пријателите.
Со тоа детето може да биде принудено да исполнува сè поопасни барања, вклучително и самоповредување, насилство или создавање сексуално експлицитни материјали. FBI
Зошто токму оваа мрежа е толку опасна?
Истражувањата на Институтот за стратешки дијалог покажуваат дека мрежата не се ограничува на финансиски уцени.
Дел од нејзините членови го користат страдањето на жртвите како средство за стекнување статус во заедницата. Насилството и понижувањето се величаат, а снимките од злоупотребата понекогаш се разменуваат меѓу членовите.
Особено загрижувачки е што жртвите може да бидат многу млади.
Истражување на Центарот за борба против тероризмот при американската воена академија Вест Поинт наведува дека мрежата таргетира деца и тинејџери, често на возраст меѓу осум и 17 години.
Во октомври 2026 година еден од водачите призна вина
Дека не станува збор само за интернет-гласини покажуваат и судските постапки во САД.
На 9 октомври 2026 година американското Министерство за правда соопшти дека Прасан Непал, еден од водачите на мрежата „764“, признал вина за заговор за сексуална експлоатација на малолетници.
Според американските власти, мрежата користела координирани методи за принудување деца на сексуална злоупотреба, насилство и самоповредување.
Во февруари 2026 година, членови на американскиот Конгрес побараа дополнителни информации од ФБИ, наведувајќи извештаи за повеќе од 250 истраги поврзани со оваа мрежа.
Овие случаи покажуваат дека зад навидум анонимни интернет-профили може да стојат лица вклучени во сериозни кривични дела.
Кои знаци треба да ги препознаат родителите?
Македонското МВР предупредува дека родителите треба да обрнат внимание на ненадејни промени во однесувањето на децата.
Дете што претходно слободно разговарало за своите интернет-активности може да почне да го крие телефонот, да избегнува разговори или да покажува страв од одредени пораки.
Дополнителни предупредувачки знаци можат да бидат интензивна комуникација со непознати лица, заканувачки пораки, повлекување од семејството и пријателите, необјаснети повреди или изјави што укажуваат на безнадежност.
Сепак, ваквите промени не се доказ дека детето е жртва на „764“. Тие можат да имаат различни причини, поради што е важен внимателен разговор, без обвинување и заплашување.
Што треба да направат родителите?
МВР советува редовна комуникација со децата за нивните активности на интернет и за лицата со кои разговараат.
Особено е важно децата да знаат дека можат да побараат помош доколку некој им се заканува или ги уценува, дури и ако претходно споделиле лични информации или фотографии.
Ако постои сомнение за злоупотреба, родителите треба да ги зачуваат пораките, корисничките имиња и другите достапни докази, но да не преземаат директна конфронтација со лицата што се закануваат.
Експлицитни материјали што прикажуваат малолетници не треба да се преземаат или понатаму да се споделуваат.
Сомнителните активности може да се пријават во Секторот за компјутерски криминал и дигитална форензика при МВР, на електронската адреса cybercrime@moi.gov.mk. Ако детето е во непосредна опасност, потребно е веднаш да се контактира полицијата или итната служба.
Опасноста не е самата видеоигра, туку лицето зад профилот
Присуството на членови на вакви мрежи на платформи како Roblox, Discord или Minecraft не значи дека секое дете што ги користи овие услуги е изложено на злоупотреба.
Проблемот е во можноста непознати лица да воспостават приватна комуникација, да ја искористат довербата на малолетниците и постепено да воспостават контрола врз нив.
Затоа експертите нагласуваат дека заштитата не се постигнува само со забрана на одредени апликации. Подеднакво важни се дигиталната писменост, безбедносните поставки, довербата меѓу родителите и децата и навременото пријавување на опасните контакти.
Предупредувањето на македонското МВР е потсетник дека опасностите на интернет не секогаш доаѓаат во форма на очигледни закани. Понекогаш започнуваат со обична порака, покана за игра или ново виртуелно пријателство.
