Пазарите на нафта ќе влезат во „црвената зона“ до јули и август, бидејќи залихите се намалуваат пред летната туристичка сезона, а на повидок е нов извоз на нафта од Блискиот Исток, предупреди извршниот директор на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА), Фатих Бирол. Тој нагласи дека клучното решение за енергетскиот шок предизвикан од војната со Иран е целосно и безусловно повторно отворање на Ормутскиот теснец.

Зборувајќи во лондонскиот институт „Чатам Хаус“, Бирол рече дека членовите на ИЕА ја разгледуваат можноста за ослободување на дополнителни стратешки резерви на нафта, како што направија во март, и додаде дека Агенцијата е подготвена да го координира тој процес. Тој истакна дека дури 80 проценти од заедничките резерви на ИЕА сè уште не се искористени.

Тој предупреди дека залихите опаѓаат, нова нафта од Блискиот Исток не пристигнува, а побарувачката расте, главно поради сезоната на патувања. „Ситуацијата би можела да се интензивира и би можеле да влеземе во црвената зона во јули и август ако ситуацијата не се подобри“, рече Бирол.

„Геополитиката доминира со енергијата како никогаш досега“

Бирол рече дека „никогаш не бил сведок на толку силна доминација на темната сенка на геополитиката врз енергетскиот сектор“. Тој, исто така, изрази загриженост дека екстремистичките партии во Европа би можеле опортунистички да ја искористат претстојната инфлација за да тврдат дека таа претставува неуспех на постојните политички системи, иако, како што нагласи, цената на нафтата се одредува меѓународно.

Тој исто така рече дека Иран нема неограничен капацитет за складирање и дека неговата индустрија ќе се соочи со тешкотии. Шефот на ИЕА претходно предупреди дека го смета овој нафтен шок за подраматичен од претходните три: оние од 1973, 1979 година и кризата од 2022 година предизвикана од руската инвазија на Украина. Според него, поради нарушувања на пазарот недостасуваат 14 милиони барели нафта дневно.

Угледот на Блискиот Исток е уништен

Бирол не очекува целосно закрепнување на производството на нафта најмалку една година, вклучително и во Обединетите Арапски Емирати. Тој верува дека некои земји кои во голема мера се потпираат на приходите од нафта за финансирање на своите буџети, како што е Ирак, може да имаат невозможност да реинвестираат во производството во текот на многу години.

Генерално, угледот на Блискиот Исток како безбеден снабдувач со енергија е нарушен, рече тој, предвидувајќи дека земјите ќе плаќаат повеќе за безбедно снабдување со обновлива енергија.