САД поставија пет клучни услови за историски договор со Иран

Белата куќа ја откри стратегијата за излез од кризата во Персискиот Залив, со драстични барања за иранската нуклеарна програма и регионалното влијание.

Соединетите Американски Држави официјално и ги претставија на јавноста своите пет клучни барања за постигнување сеопфатен договор со Иран, кој би ставил крај на актуелната блокада во Персискиот Залив. Американската администрација, предводена од претседателот Доналд Трамп, постави строги рамки кои вклучуваат драстично кратење на иранските нуклеарни капацитети, прекин на поддршката за милитантните групи на Блискиот Исток и откажување од какви било барања за воена отштета. Овој дипломатски потег го става Техеран пред сериозен избор, додека глобалните пазари будно чекаат одговор од иранскиот врховен лидер.

Редукција на нуклеарната програма на само една централа

Првиот и најважен услов на Вашингтон е Иран да ги затвори речиси сите свои нуклеарни постројки и да му биде дозволено да задржи само една централа под строг меѓународен надзор, наменета исклучиво за цивилни и медицински цели. Ова барање оди многу подалеку од рамките на оригиналниот нуклеарен договор од 2015 година. Белата куќа инсистира на трајни, а не привремени ограничувања за збогатување ураниум, со цел целосно да се елиминира можноста Техеран некогаш да развие атомско оружје.

Без воена отштета и прекин на регионалното влијание

Американскиот план експлицитно го одбива барањето на Иран за каква било компензација или воена отштета за штетите предизвикани од претходните економски санкции. Наместо тоа, САД бараат Техеран итно да го прекине финансирањето и вооружувањето на своите сојузници во регионот, вклучувајќи ги Хезболах во Либан, Хутите во Јемен и разните шиитски милиции во Ирак и Сирија. Вашингтон смета дека без овие отстапки, траен мир на Блискиот Исток не е можен.

Слободна пловидба низ Ормуз и меѓународна верификација

Четвртиот и петтиот услов се однесуваат на итна деблокада на Ормускиот Теснец и воведување на нов, интрузивен систем за меѓународна верификација на терен. САД бараат писмени гаранции дека Иран никогаш повеќе нема да го загрози слободниот проток на нафтени танкери низ оваа клучна поморска артерија. Додека официјален Техеран првично ги оцени овие услови како уцена и директен напад врз неговиот суверенитет, аналитичарите сметаат дека економскиот притисок врз земјата е толку голем што иранските власти ќе мора да влезат во сериозни преговори.

е-Трн да боцка во твојот инбокс