Администрацијата на претседателот Доналд Трамп бара од сојузничките држави да се приклучат кон нова меѓународна коалиција со цел повторно воспоставување на слободата на пловидба низ Ормускиот теснец, покажува внатрешна депеша на Стејт департментот. Иницијативата доаѓа во момент кога сообраќајот низ овој клучен енергетски коридор е речиси запрен по ескалацијата на конфликтот со Иран.
Според документот, американскиот државен секретар Марко Рубио одобрил формирање на т.н. Maritime Freedom Construct – заедничка иницијатива на Стејт департментот и Пентагон. Таа треба да претставува основа за нова поморска безбедносна архитектура на Блискиот Исток, со фокус на заштита на инфраструктурата и обезбедување непречено движење на бродовите.
Планот предвидува дипломатски дел, кој ќе ги координира партнерските земји и бродската индустрија, како и воен сегмент што ќе управува со поморскиот сообраќај во реално време и директно ќе комуницира со бродовите што минуваат низ теснецот. Земјите би можеле да придонесат преку различни форми – од дипломатска поддршка и размена на информации до санкции и воено присуство.
Сообраќајот низ Ормускиот теснец, низ кој порано минуваше околу една петтина од светската нафта и гас, е драстично намален откако САД и Израел извршија напади врз Иран на крајот на февруари, по што Техеран го блокираше водниот пат. Ова дополнително ја зголеми загриженоста за глобалната енергетска безбедност.
Иницијативата на Вашингтон доаѓа во услови на застој во дипломатските напори за решавање на кризата, додека паралелно САД се обидуваат да го ограничат извозот на иранска нафта преку поморска блокада. Новата коалиција се претставува како обид да се стабилизира регионот и да се врати контролата врз еден од најважните светски поморски коридори.
