Вашингтон се обидува да отвори нов канал за индиректни разговори со Техеран, додека блокадата околу Ормускиот Теснец продолжува да ја притиска глобалната економија.
Белата куќа испраќа пратеници во Пакистан во обид да се отворат нови разговори со ирански претставници за ставање крај на осумнеделната војна што ја потресе глобалната економија. Американскиот претседател Доналд Трамп ги испраќа специјалниот пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер, додека Техеран испраќа воздржани сигнали за можноста за директна средба.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, изјави за „Фокс њуз“ дека Виткоф и Кушнер треба да заминат во сабота на разговори. Според „Њујорк тајмс“, иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи планира во Исламабад да се сретне со американските претставници и да предаде писмен одговор на американскиот мировен предлог.
Сепак, Арагчи јавно не потврдил дека ќе има средба со претставниците на САД. Иранските државни медиуми претходно објавија дека тој не планира разговори со американската страна за време на посетата. Самиот Арагчи на социјалните мрежи наведе дека патувањето е наменето за консултации со партнери за билатерални прашања.
Левит, пак, тврди дека Иран се обратил до САД за организирање нова рунда разговори.
„Се надеваме дека тоа ќе биде продуктивен разговор и дека ќе придвижи работите кон договор“, изјави Левит.
Таа подоцна рече дека САД забележале „одреден напредок“ од иранска страна во последните неколку дена, но не соопшти детали. Потпретседателот Џеј Ди Венс, кој е главен американски преговарач, засега нема да патува во Пакистан, но според Левит, ќе биде во готовност доколку биде потребно.
Во меѓувреме, инвеститорите внимателно ги следат сигналите од Вашингтон и Техеран, бидејќи од исходот на разговорите може да зависи и состојбата околу Ормускиот Теснец. Овој воден пат, низ кој вообичаено минува значаен дел од светските испораки на нафта и течен природен гас, останува под силен притисок поради американската блокада и иранските ограничувања.
САД го зголемија притисокот врз Иран со поморска блокада, настојувајќи да го натераат Техеран на отстапки. Трамп ѝ нареди на американската морнарица да отвори оган врз секој брод што поставува мини во Ормускиот Теснец, откако американската војска пресретнала два супертанкери што се обиделе да ги заобиколат ограничувањата за сообраќај кон и од иранските пристаништа.
„Јас го имам целото време на светот, но Иран нема — часовникот отчукува“, напиша Трамп на „Трут сошал“.
Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека втор носач на авиони ќе ѝ се приклучи на блокадата во следните денови. Сојузниците на Трамп тврдат дека блокадата ќе го принуди Иран да го намали производството на сурова нафта, додека аналитичарите на „Џеј-Пи Морган“ проценуваат дека за тоа можеби ќе биде потребен речиси еден месец.
Блокадата веќе предизвика дел од бродовите поврзани со Иран да се вратат назад, наместо да минуваат низ Ормускиот Теснец. Сепак, според компании што го следат поморскиот сообраќај, дел од нив и натаму успеваат да поминат, што може да му даде на Техеран простор подолго да ги издржи ограничувањата.
Белата куќа во меѓувреме одобри 90-дневно продолжување на изземањето за бродски превоз, со цел да се олесни транспортот на нафта, гориво и ѓубрива и да се ублажат нарушувањата во снабдувањето предизвикани од војната.
Економската цена веќе се чувствува и во САД. Просечната цена на бензинот на американските бензински пумпи надмина четири долари за галон, што е највисоко ниво од 2022 година и дополнително ја зголемува непопуларноста на војната кај американската јавност.
Дел од советниците на Трамп, според „Блумберг“, сметаат дека неговите остри пораки на социјалните мрежи и продолжувањето на блокадата можат да им наштетат на шансите за договор. Ирански преговарачи, пак, оценуваат дека објавите на Трамп имаат цел да ги понижат лидерите во Техеран и да ги направат помалку подготвени за отстапки.
Иран минатата недела соопшти дека Ормускиот Теснец повторно се отвора за комерцијален сообраќај, но брзо ја повлече одлуката откако стана јасно дека САД нема истовремено да ја суспендираат блокадата.
Паралелно со разговорите за Иран, Трамп објави дека Израел и Либан ќе го продолжат примирјето што требаше да заврши во недела. Според него, продолжувањето на примирјето треба да отстрани една од пречките за поширок договор со Иран.
Израел води војна против Хезболах, либанска група поддржана од Иран. Трамп сака да спречи ново избувнување на непријателствата во Либан, бидејќи Техеран порача дека тоа е важно за постигнување поширок мировен договор со САД.
Иако примирјето главно се почитува, двете страни се обвинуваат за прекршувања. Израел тврди дека неговите операции во јужен Либан се неопходни за заштита на северните заедници, додека либанските власти наведуваат дека во војната загинале повеќе од 2.000 луѓе, а повеќе од еден милион се раселени.
Исходот од разговорите во Пакистан сега се следи како можен сигнал дали кризата може да се придвижи кон дипломатско решение или ќе продолжи притисокот врз Ормускиот Теснец, енергетските пазари и регионалната безбедност.
