Жителите на канадската провинција Алберта на историски референдум одлучија да останат дел од Канада, отфрлајќи ги обидите за територијално отцепување. Според официјалните прелиминарни резултати на националниот сервис CBC News, по преброени 33 проценти од гласачките ливчиња, дури 76 отсто гласаа за останување, наспроти 23 отсто за почеток на правно обврзувачки процес за независност. Овој исход носи директно олеснување за федералната влада во Отава во услови на заострени трговски односи со САД.
Гласањето во западната нафтена провинција помина со јасна граѓанска порака против поделбите. Иако референдумот беше од необврзувачки карактер, високиот процент за федералното единство ги демантираше стравувањата од длабока институционална криза. Премиерот на Канада, Марк Карни, по објавувањето на првичните бројки изјави дека одлуката е победа на заедништвото.
„Граѓаните на Алберта направија јасен избор. Избраа единство, да градиме заедно и да се грижиме едни за други. Канада е поголема од збирот на нејзините делови“, порача Карни во официјалното соопштение.
Премиерката на Алберта, Даниел Смит, која го распиша референдумот во мај со образложение дека сака да ја утврди волјата на граѓаните, соопшти дека е задоволна од масовната поддршка за останување во Канада. Таа најави детално обраќање за насоките во кои провинцијата ќе се движи понатаму.
Клучен фактор за исходот беше исклучително високиот одѕив кај автохтоните заедници (First Nations). Нивните лидери уште пред гласањето се спротивставија на идејата за суверена Алберта, потсетувајќи дека нивните договори за земјиштето се потпишани директно со Отава пред формирањето на самата провинција.
На гласачко место на територијата на нацијата Сиксика во јужна Алберта снема гласачки ливчиња поради големиот одѕив. Избирачкото место остана отворено и по 22 часот за да им се овозможи право на глас на сите присутни граѓани.
Сепаратистичкото движење со месеци ја градеше кампањата врз незадоволството од даночниот систем. Нивниот главен аргумент беше дека енергетското богатство на Алберта преку федералниот буџет финансира посиромашни провинции, додека институциите во Отава со административни процедури го кочат растот на индустријата.
Карни, кој израснал во Алберта, призна дека локалното население често се чувствува запоставено од централната власт. Неговата влада неодамна одобри нов гасовод и нафтовод, посочувајќи дека производството во Алберта е клучно за намалување на канадската зависност од американскиот пазар.
Референдумот во Алберта следува по двата историски референдуми во Квебек, каде што мнозинството исто така избра да остане во рамките на канадската држава. Ваквите процеси покажуваат дека прашањето на фискална автономија и централизација останува отворено за демократски дијалог во сите сложени државни системи, вклучително и во европските и балканските федерални и децентрализирани модели каде што локалните заедници често бараат поголема финансиска контрола врз своите ресурси.
Според истражувањето на агенцијата „Ангус Рид“ објавено непосредно пред гласањето, 62 проценти од жителите сметаат дека сепаратистичките иницијативи никогаш целосно нема да исчезнат од јавниот дискурс. На гласачките ливчиња беа поставени и девет дополнителни прашања за имиграцијата, здравството и образованието, чии резултати допрва се обработуваат.
