Русија нема агресивни намери кон Европа и е подготвена да ги обнови односите со европските земји, порача Владимир Путин, додека НАТО по состанокот на Воениот комитет во Копенхаген соопшти дека ја засилува колективната одбрана, подготвеноста и развојот на воените способности. Двете пораки доаѓаат во период на зголемена безбедносна напнатост меѓу Москва и европските земји.
Рускиот претседател изјавата ја даде на состанокот на Воено-индустриската комисија на 18 септември, каде што се разговарало и за новата руска државна програма за вооружување.
Путин рече дека Москва „нема агресивни намери“ кон Европа и дека е подготвена за соработка и обновување на односите со европските соседи. Во исто време, тој предупреди дека Русија би реагирала доколку процени дека нејзината безбедност е загрозена.
Путин зборува за мир, но и за нова програма за вооружување
На состанокот Путин зборувал за приоритетите на новата државна програма за вооружување. Како приоритети ги навел зајакнувањето на руската нуклеарна тријада, воздушната и противракетната одбрана, развојот на беспилотни и роботски системи, прецизното оружје и завршувањето на орбиталната сателитска констелација.
Според неговите наводи, 92 отсто од вооружувањето на руските Стратешки ракетни сили веќе се состои од современи системи. Путин истовремено ги критикуваше воените активности на европските земји во Балтичкото Море и рече дека Москва ќе реагира доколку ги оцени како закана.
НАТО: „Остануваме будни и подготвени“
Само еден ден подоцна, НАТО испрати поинаква порака од Копенхаген. На 18 и 19 септември во данската престолнина се одржа годишната конференција на Воениот комитет на НАТО, на која учествуваа началниците на одбраната на сите 32 членки, како и двата стратешки команданти на Алијансата.
Главните теми биле колективното одвраќање и одбрана, воената готовност, технологијата, развојот на нови способности и поддршката за Украина. Претседателот на Воениот комитет, адмирал Џузепе Каво Драгоне, изјави дека Алијансата во последните недели и месеци регистрирала нарушувања на воздушниот простор, инциденти со беспилотни летала и хибридни активности кои НАТО ги поврзува со Русија.
„НАТО останува буден. НАТО останува подготвен“, порача Драгоне, додавајќи дека Алијансата ќе преземе мерки за заштита на територијата на своите членки.
Фокусот е на готовноста и производството на оружје
Од состанокот во Копенхаген произлегува дека НАТО сака поголем фокус на претворање на одбранбените буџети во конкретни воени способности. Меѓу приоритетите се забрзување на воената готовност, подобрување на способноста за дејствување во повеќе домени и побрзо производство и набавка на воена опрема.
Алијансата истакнува дека одлуките следат по договорените цели од Самитот на НАТО во Анкара. Во меѓувреме, началниците на одбраната избраа нов претседател на Воениот комитет. Германскиот генерал Карстен Бројер ќе го наследи Драгоне во летото 2027 година.
Москва и НАТО испраќаат различни пораки
Изјавите од Москва и Копенхаген сами по себе не се доказ дека НАТО и Русија се подготвуваат за директна војна. Од едната страна, Путин вели дека Русија не планира напад врз Европа и остава отворена можност за обновување на односите. Од друга страна, НАТО ја засилува одбранбената готовност и развојот на воените способности, повикувајќи се на воздушни инциденти, беспилотни летала и хибридни активности кои ги поврзува со Русија.
Токму различното толкување на безбедносните потези останува еден од клучните проблеми во односите меѓу Москва и НАТО. Она што едната страна го претставува како одбранбена мерка, другата може да го доживее како закана. Во такви услови, ризикот не е само од намерна ескалација. Инцидент со дрон или летало, нарушување на воздушниот простор, поморски инцидент или погрешна проценка може да создаде дополнителен притисок врз веќе затегнатите односи.
