Изминатата ноќ годишната вечера на Здружението на кореспонденти на Белата куќа во хотелот Вашингтон Хилтон прерасна во криминалистичка сцена. Вооружен маж се обидел да пробие безбедносен пункт, истрелал оружје и бил совладан од агентите на Тајната служба. Претседателот Доналд Трамп бил евакуиран, еден агент бил погоден во прслукот, а стотици гости се сокриле под масите.
Хронологија на настаните: од салатата до евакуацијата
Вечерта почнала рутински. Стотици новинари, владини функционери, корпоративни извршни директори и познати личности се собрале во балсаната на Вашингтон Хилтон за церемонијата која со децении е дел од вашингтонскиот политички ритуал.
Гостите вечерале предјадење од грашок и бурата кога започнал немир. Трамп рекол дека во прв момент помислил дека некој испуштил послужавник. Некои новинари потоа изјавиле дека слушнале помеѓу пет и осум истрели.
Тајната служба и останатите власти ја преплавиле салата додека гостите се сокриле под масите. Се слушале гласни извици. Од едниот агол почнало пеење на „God Bless America” додека претседателот бил изведен.
Трамп накратко се сопнал и му помогнале да се исправи агентите на Тајната служба. Потоа бил спроведен до специјалниот претседателски апартман во близина на влезот, изграден по атентатот врз Роналд Реган во 1981 година на истото место.
Осомниченото: инженер со машинска струка, вооружен со три оружја
Осомничениот беше идентификуван како Кол Томас Ален, 31-годишник од Торанс, Калифорнија. Според неговиот LinkedIn профил, Ален дипломирал машинско инженерство на Калифорнискиот институт за технологија во 2017 година, а минатата година добил магистерски степен по компјутерски науки. Работел како учител со скратено работно време во компанија за подготвителна настава.
Привремениот началник на вашингтонската полиција Џефри Керол изјавил дека осомничениот имал „пушка, пиштол и повеќе ножеви” и дека „се нафрлил кон пунктот со огнено оружје во рака”.
Шанкерката Амалија Сеперо на POLITICO му кажала дека стрелецот „шетал мирно” и потоа почнал да испука. „Откако пукаше, изгледаше дека само се нафрлил кон металните детектори”, рекла таа.
Керол го опишал осомничениот како „самотен стрелец” без очигледни соучесници. Градоначалничка на Вашингтон Мириел Боузер рекла дека „нема причина да се верува дека во ова биле вклучени и други лица”.
Агентот, прслукот и реакцијата на Трамп
Еден агент е физички повреден. Трамп на прес-конференцијата рекол дека агент на Тајната служба бил погоден, но дека прслукот го направил своето. „Прслукот ја направи работата”, изјавил претседателот.
Пред новинарите, Трамп проектирал смиреност. „Сакам да не размислувам за тоа. Водам прилично нормален живот земајќи го предвид тоа, знаете, дека е опасен живот”, рекол Трамп. „Мислам дека многу луѓе, читате приказни каде стануваат кошнички нарачки, искрено кажано. Јас не сум кошница. Навистина го прифаќам онака како е.”
Обвинителката за округот Колумбија Жанин Пиро изјавила дека осомничениот ќе биде обвинет за напад на федерален службеник со опасно оружје и употреба на огнено оружје за време на насилен криминал. Пиро не исклучила можни обвинувања за тероризам додека истрагата се развива.
Безбедносната дупка: хотелот беше отворен за редовни гости
Инцидентот покрена сериозни прашања за безбедносниот протокол. Хилтон, каде вечерата се одржува со години, останува отворен за редовни гости за време на вечерата на кореспондентите, а безбедноста традиционално е фокусирана на балсаната, а не на хотелот во целина, со мала проверка за луѓе кои не влегуваат на самата вечера.
Осомничениот се верувало дека бил гостин во Вашингтон Хилтон. Еден гостин кој присуствувал на вечерата изјавил дека успеал да ги заобиколи безбедносните проверки.
Историски контекст: истото место, слична историја
Вашингтон Хилтон е местото кое веќе еднаш ја сменило историјата на американскиот претседател. Во 1981 година, претседателот Роналд Реган бил застрелан од Џон Хинкли Јуниор пред Хилтон, настан кој поттикнал редизајн на имотот со зголемена безбедност и додавање на специјален претседателски апартман блиску до влезот каде извршните директори можат да бидат однесени. Трамп бил однесен токму таму.
Ова е второто сериозно безбедносно нарушување за Трамп, по обидот за атентат во Батлер, Пенсилванија, во јули 2024 година. Инаку, Трамп ги бојкотирал вечерите за кореспонденти во текот на својот прв мандат. Неговото планирано присуство оваа година беше широко покриено во медиумите пред настанот.
„Нема да дозволам болни луѓе да ги менуваат нашите животи”
Откако стана јасно дека вечерата не може да продолжи, Трамп ветил дека ќе биде преработена. „Многу сакавме да продолжиме”, рекол Трамп, „затоа што не сакам да им дозволам на овие болни луѓе, овие бандити, овие ужасни, ужасни луѓе да ја сменат тканината на нашиот живот.”
Истрагата продолжува. Можните обвинувања за тероризам не се исклучени. Хиладниот хотел Вашингтон Хилтон оваа ноќ е криминалистичка сцена, а прашањата за безбедносните процедури на јавни претседателски настани веројатно нема да исчезнат брзо.