Дебатата за тоа на која возраст детето треба да го добие својот прв мобилен телефон трае веќе со години. Иако побезбедни алтернативи постојат, родителите ретко се одлучуваат за нив и сè почесто попуштаат на барањата на своите деца, и покрај јасните совети од детските психолози да почекаат. Оваа појава предизвикува сериозна загриженост кај стручњаците поради неколку клучни здравствени ризици поврзани со користењето на паметните уреди во раното детство. Обемната студија објавена од Американската академија за педијатрија, која ги истражуваше потенцијалните опасности за децата кои добиле телефон пред својата 12-та година, откри три загрижувачки проблеми со кои овие млади луѓе се соочуваат подоцна, како тинејџери.
Првиот и исклучително сериозен проблем е евидентниот ризик од развој на депресија и анксиозност. Прекумерната употреба на паметните телефони е штетна за менталното здравје на која било возраст, но помладите деца се далеку поподложни на емоционални нарушувања бидејќи нивната психа сè уште се развива. Начинот на кој се користат телефоните денес драстично се разликува од минатото, па наместо за класични повици и пораки, младите најголемиот дел од времето го поминуваат на социјалните мрежи и во гледање кратки видео-снимки. Иако овие платформи навидум поврзуваат луѓе, тие истовремено силно ја нарушуваат самодовербата кај децата кои постојано се споредуваат со нереалните туѓи животи, додека константниот прилив на нотификации создава нездрав стрес, особено кога децата се соочуваат со негативни содржини и интернет-насилство без знаење на нивните родители.
Покрај менталното здравје, раната изложеност на екраните е научно поврзана и со зголемената стапка на дебелина кај младите. Истражувањата покажуваат дека децата кои поминуваат најмалку два часа дневно пред мобилните телефони имаат полошо општо здравје и послаб имунитет. Секое пасивно време поминато пред уредите директно ги одвлекува децата од игрите на отворено, дружењето и физичката активност. Дополнително, претераниот фокус на екранот води до несвесно прејадување, бидејќи децата едноставно не ги забележуваат природните сигнали за ситост што ги испраќа телото. Бидејќи дигиталниот свет нуди моментално задоволство со минимален труд, децата развиваат потреба за сè повеќе време поминато онлајн, развивајќи нездрави животни навики уште од мали нозе.
Третиот критичен фактор е недостатокот на квалитетен сон, кој е суштински за правилниот развој на детскиот организам. Сината светлина од екраните директно ја попречува природната синтеза на мелатонин, хормонот одговорен за заспивањето, а лошиот сон дополнително се влошува поради недостигот на дневна физичка активност. На децата, во зависност од возраста, им се потребни меѓу девет и единаесет часа сон за да можат нормално да функционираат, да го регулираат своето однесување и да постигнуваат успеси во училиштето. Податоците се алармантни и покажуваат дека повеќе од половина од тинејџерите ги користат своите телефони во кревет по полноќ, дури и во денови кога утре наутро се на училиште, со што поставуваат темели за долгорочни хронични проблеми со несоница.
Наместо избрзано купување на паметни телефони, стручњаците ги потсетуваат родителите дека постојат одлични алтернативи за одржување контакт со децата без изложување на ризици. На пазарот се лесно достапни поедноставни уреди со ограничени функции, класични телефони на преклоп или паметни часовници кои можат да примаат и упатуваат повици само до неколку однапред избрани броеви на родителите. Одлуката за тоа кога детето е доволно зрело за паметен уред треба да ја донесат родителите рационално, без притисок од околината и без брзање само за да им се угоди на моменталните желби, бидејќи да се остават децата да бидат деца е највредниот подарок за нивното здравје и иднина.
