Пациент починал на 21 октомври, видеоснимките од неговиот третман биле прегледани на 4 ноември, а полицијата била известена следниот ден. Оваа временска разлика од две недели е еден од најзагрижувачките аспекти на случајот во загрепската психијатриска клиника „Свети Иван“, каде што почина 32-годишниот Кристијан Јосип Периш.
Хрватската здравствена инспекција утврди неправилности во документирањето на постапките за физичко ограничување на пациентот, но и отвори прашања за навременоста на постапувањето на болничкото раководство.
Случајот веќе резултираше со кривична истрага против четворица медицински техничари, но институционалната одговорност е поширока.
Зошто снимките биле прегледани толку доцна?
Според хронологијата што ја објавија хрватските медиуми, пациентот бил примен на 21 октомври, придружуван од полиција и итна медицинска помош.
Во текот на денот му била дадена терапија и бил физички ограничен со ремени.
Во вечерните часови, при дополнителни интервенции, дошло до срцев застој. И покрај реанимацијата, смртта била констатирана во 21:26 часот.
Болницата започнала внатрешна проверка следниот ден, но снимките од видеонадзорот биле прегледани дури на 4 ноември.
Токму при нивниот преглед, според раководството, биле забележани насилни постапки кон пациентот.
Ова отвора прашање зошто видеоматеријалот не бил веднаш проверен по смртен исход во околности во кои се применувале мерки за физичко ограничување.
Министерството било известено по 15 дена
Дополнителен проблем претставува начинот на кој биле известени надлежните институции.
Хрватското Министерство за здравство соопшти дека не добило навремено известување за смртниот случај, иако болничкото раководство било должно да го пријави.
Според Министерството, известувањето пристигнало дури по 15 дена.
Со тоа, случајот престанал да биде прашање само за однесувањето на медицинските техничари и се проширил на одговорноста на раководните структури.
Здравствената инспекција утврди несогласувања во медицинската документација поврзана со физичкото ограничување.
Таа најави понатамошно утврдување на евентуалните пропусти на сите одговорни лица.
Кој е должен да реагира кога пациент е изложен на насилство?
Во психијатриските установи постојат ситуации кога физичкото ограничување може да биде неопходно за непосредна заштита на пациентот или други лица.
Но, таквите интервенции не смеат да се претворат во средство за казнување или понижување.
Затоа се важни јасните протоколи, медицинската документација и надзорот над нивното спроведување.
Во случајот со Периш, надлежните проверуваат и како постапувале другите присутни здравствени работници, вклучително и лекарскиот персонал.
Прашањето е дали некој можел да го спречи насилното постапување, дали постоеле услови за навремена интервенција и дали биле исполнети обврските за известување.
Случајот открива и проблем со условите за работа
По апсењето на осомничените, дел од медицинскиот персонал протестираше и предупреди на недостаток од кадар, недоволна заштита и ризици при работа со агресивни пациенти.
Раководството најави дополнителна обука, ангажирање обезбедување и постојано достапен интервентен тим.
Но, проблемите со работните услови не можат да бидат оправдување за насилство врз пациент.
Овие две прашања мора да се разгледуваат одделно: безбедноста на здравствените работници и правото на пациентите на хуман третман.
Четворицата осомничени се во истражен притвор, а нивната вина треба да се утврди во судска постапка.
Во меѓувреме, останува најтешкото институционално прашање: дали надзорните механизми можеле да реагираат многу порано и дали постојат гаранции дека слични пропусти нема да се повторат.
