Мировната мисија на Обединетите нации во Западна Сахара, која трае од 1991 година, ќе биде прекината откако Советот за безбедност не успеа да го продолжи нејзиниот мандат. Одлуката доаѓа по неуспешните преговори и несогласувањата меѓу големите сили околу иднината на спорната територија.

Мароко, кој ја смета Западна Сахара за дел од својата територија, ја поздрави одлуката. Движењето за независност Полисарио, кое има поддршка од Алжир, изрази загриженост. Неговата цел е создавање независна држава во Западна Сахара, откако Шпанија, поранешната колонијална сила, се повлече од територијата во 1976 година.

Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, соопшти дека од 1 ноември започнува фазата на ликвидација на мисијата МИНУРСО. Опремата ќе биде вратена во земјите од кои потекнуваат војниците ангажирани во мировната операција.

Русија стави вето на американската резолуција

Мисијата МИНУРСО беше воспоставена по прекинот на огнот во 1991 година, постигнат со посредство на Обединетите нации. Нејзината задача беше да го надгледува примирјето и да организира референдум за самоопределување на населението во Западна Сахара. Референдумот никогаш не се одржа поради несогласувањата околу тоа кој треба да има право на глас.

Одлуката за завршување на мисијата доаѓа една година откако Советот за безбедност усвои американска резолуција со која планот на Мароко за автономија на Западна Сахара под марокански суверенитет беше оценет како „најпрактично“ решение за конфликтот.

Оваа година Русија, која при претходното гласање беше воздржана, стави вето на новата американска резолуција. Со неа требаше да се зацврсти поддршката на ОН за мароканскиот план и да се намали бројот на мировници.

Советот за безбедност потоа ја отфрли и одделната руска резолуција, па мандатот на МИНУРСО истече без да биде продолжен.

Мароко ја поздрави одлуката, Алжир изрази жалење

Мароканскиот министер за надворешни работи Насер Бурита изјави за државните медиуми дека буквата „Р“ во името на мисијата, која се однесува на референдумот, е „анахронизам“. Според него, одлуката на Русија да стави вето на американската резолуција претставува можност за преиспитување на досегашните правила.

Мароканската кралска палата оцени дека непродолжувањето на мандатот е „значаен развој“ во насока на ситуација во која Советот за безбедност повеќе нема да го разгледува прашањето за Западна Сахара.

Од друга страна, алжирското Министерство за надворешни работи изрази „длабоко жалење“ поради завршувањето на мандатот, обвинувајќи ги САД за прекумерна пристрасност во корист на мароканската позиција.

Движењето Полисарио соопшти дека е загрижено поради блокадата на преговорите во Советот за безбедност.

Спорот за Западна Сахара останува нерешен

Западна Сахара е територија во северозападна Африка, чиј статус е предмет на долгогодишен меѓународен спор. Мароко контролира најголем дел од областа и предлага таа да добие автономија во рамките на мароканската држава. Полисарио, пак, се залага за независност и право на самоопределување.

Завршувањето на мисијата МИНУРСО по 35 години не значи дека е решен спорот за иднината на територијата. Напротив, без договор меѓу засегнатите страни и без референдум, прашањето за нејзиниот конечен статус останува отворено.