Неодамнешниот упад во криптоберзата Бајненс (Binance), каде што напаѓачите одлеаја повеќе од шест милијарди долари, отвори ново поглавје во дигиталната безбедност. Поранешниот хакер Илја Лихтенштајн, познат по историскиот грабеж на Битфинекс (Bitfinex), изјави за Си-ен-ен (CNN) дека напредните системи со вештачка интелигенција ја менуваат динамиката на подземјето. Технологијата што денес ја користат државни структури, според него, за неколку месеци ќе му биде достапна на секој почетник со лаптоп.
Грабежот на шест милијарди долари од Бајненс не се случи преку директен пробив на најдобро чуваните сервери. Истражителите се сомневаат дека севернокорејски хакери влегле во внатрешната мрежа преку обичен компјутер на еден вработен.
Лихтенштајн објаснува дека целта секогаш е најранливата алка. Наместо да губат време пред силни дигитални ѕидови, криминалците пуштаат фишинг мамка до поединец за да преземе малициозен софтвер. Кога вратата одвнатре ќе се подотвори, влезот во системот е отворен.
Следниот предизвик за крадците е прикривањето на трагите, а првите 48 часа се клучни. Секоја трансакција на биткоин мрежата е јавно видлива на блокчејнот, што им овозможува на аналитичарите прецизно следење на парите.
За да го прекинат тој синџир, криминалците користат таканаречено „скокање од синџир на синџир“ (chain hopping). Парите ги делат на микродепозити и брзо ги менуваат во други криптовалути, како Етериум. Додека порано овој процес бараше денови рачна работа и десетици лажни сметки, денес автономните софтверски агенти го прават истото автоматски, за неколку секунди.
Според Лихтенштајн, најголемата закана за безбедноста на финансиските мрежи веќе не се квантните компјутери, туку јазичните модели што лесно можат да се репрограмираат за офанзивни дејства. Комерцијалните системи од компаниите како ОпенАИ (OpenAI) и Антропик (Anthropic) имаат вградени филтри против злоупотреба, но моделите со отворен код брзо го надоместуваат заостатокот.
Овие софтвери без заштитни механизми им овозможуваат на луѓе без формално програмерско знаење да пишуваат комплексни вируси и да водат автоматизирани напади. Опасноста повеќе не доаѓа само од добро финансирани шпионски центри.
Лихтенштајн, кој во јануари 2026 година излезе од затвор откако одлежа казна за перење пари од грабежот на Битфинекс вреден 4,5 милијарди долари, сега работи како советник за сајбер-безбедност. Неговата порака до оние што веруваат во лесна дигитална заработка е едноставна: блокчејнот памети сè, а полициските алатки за анализа секоја година се сè попрецизни.
