Замастениот црн дроб може долго време да се развива без јасни симптоми. Токму затоа многу луѓе не знаат дека имаат проблем сè додека состојбата не биде откриена при рутински прегледи или лабораториски анализи. Сепак, кога болеста напредува и ќе дојде до воспаление и оштетување на црниот дроб, може да се појават одредени предупредувачки знаци.

Лекарот Нираж Дамиџа, консултант по лапароскопска, ласерска и општа хирургија во болницата „Сир Ганга Рам“ во Њу Делхи, посочува неколку симптоми на кои треба да се обрне внимание.

Замор што не поминува ниту со одмор

Постојаниот замор и чувството на слабост може да се појават кај луѓе со проблеми со црниот дроб, особено кога траат подолг период и не се подобруваат ниту по доволно сон и одмор. Но, заморот е неспецифичен симптом. Може да биде поврзан и со анемија, нарушувања на тироидната жлезда, недостиг на одредени витамини и минерали, хроничен стрес или недоволен квалитет на сон.

Затоа, самиот замор не може да покаже дали замастениот црн дроб напредувал.

Притисок или болка под десните ребра

Непријатност, притисок или тапa болка во горниот десен дел од стомакот може да се појават кога црниот дроб е зголемен или воспален. Ако тегобите се повторуваат, траат подолго или стануваат поинтензивни, особено кај лице на кое веќе му е дијагностициран замастен црн дроб, потребно е да се консултира лекар.

Сепак, ваквата болка не е карактеристична само за црниот дроб. Слични симптоми може да предизвикаат проблеми со жолчката и други нарушувања на дигестивниот систем.

Жолта кожа или жолти белки на очите

Жолтеењето на кожата и белките на очите, познато како жолтица, може да биде знак дека функцијата на црниот дроб е сериозно нарушена. Жолтицата се појавува кога во организмот се наталожува билирубин – жолт пигмент што настанува при разградувањето на црвените крвни клетки, а црниот дроб не успева нормално да го обработи.

Особено внимание треба да се посвети ако жолтеењето е придружено со темна урина или необично светла столица. Во таков случај потребно е што поскоро да се побара лекарска помош.

Отоци на нозете или зголемен стомак

Отоци на стапалата, глуждовите и нозете може да се појават кај сериозни и напреднати заболувања на црниот дроб. Во потешки случаи може да се наталожи течност во абдоминалната празнина, состојба позната како асцит, поради која стомакот видливо се зголемува.

Кај лице со веќе дијагностицирано заболување на црниот дроб, појавата на нови отоци или наглото зголемување на постоечките бара лекарска проценка. Овие симптоми, сепак, можат да бидат поврзани и со заболувања на срцето, бубрезите или други состојби.

Необјасниви модринки и почести крвавења

Црниот дроб има важна улога во создавањето на протеини кои учествуваат во згрутчувањето на крвта. Кога неговата функција е сериозно нарушена, може да се појави поголема склоност кон создавање модринки и подливи без очигледна причина.

Можно е и крвавењето да трае подолго од вообичаено, а кај некои луѓе да се појавуваат и почести крвавења од носот.

Овие знаци не треба автоматски да се припишат на замастен црн дроб, но нивната појава е причина за медицинска проценка, особено ако постои веќе познато заболување на црниот дроб.

Отсуството на симптоми не значи дека нема оштетување

Замастениот црн дроб не напредува кај сите луѓе на ист начин. Кај дел од пациентите состојбата останува блага, но кај други може да се развијат воспаление и оштетување на клетките на црниот дроб. Со текот на времето може да се појави фиброза, односно создавање лузнесто ткиво. Во најнапредната фаза, фиброзата може да премине во цироза, при што функцијата на црниот дроб е трајно нарушена и се зголемува ризикот од сериозни компликации.

Затоа симптомите сами по себе не можат да покажат колку напредувала болеста. Значајно оштетување понекогаш може да постои и кај луѓе кои имаат многу малку симптоми или воопшто не забележуваат нешто необично.

Како се третира замастениот црн дроб?

Третманот зависи од степенот на оштетување и од тоа дали постојат други метаболички проблеми. Кај луѓето со прекумерна телесна тежина, постепеното намалување на тежината, редовната физичка активност и урамнотежената исхрана може да имаат важна улога во подобрувањето на состојбата. Подеднакво важно е да се контролираат шеќерот во крвта, крвниот притисок и нивото на масти во крвта.

Кај напреднатите форми лекарот може да препорача соодветна терапија, додека кај цирозата третманот зависи од степенот на оштетување и од компликациите што се појавиле. Најважно е замастениот црн дроб да не се проценува само според симптомите. Лекарски преглед и соодветни анализи се потребни за да се утврди дали постои воспаление или фиброза и колкав е ризикот од понатамошно оштетување.