Нови информации за постапувањето на албанската полиција за време на протестите во Тирана отвораат сериозни прашања за почитувањето на човековите права, особено за заштитата на малолетниците.
Народниот правобранител на Албанија денеска, 20 октомври, ги објави прелиминарните наоди од мониторингот на полициските станици, просториите за притвор и болничките установи во кои биле сместени лица приведени или повредени за време на протестите.
Според извештајот што го презентираше Ахмет Пренчи, раководител на Националниот механизам за спречување тортура, пет од осум малолетници задржани во полициската станица број 1 во Тирана пријавиле физичко и вербално насилство од полициски службеници.
Кај двајца од нив претставниците на Народниот правобранител забележале видливи знаци на физички повреди.
Овие наоди не претставуваат конечна правна констатација за одговорноста на полицајците. Институцијата соопшти дека продолжува со административната истрага за секој пријавен случај.
Приведени 18 малолетници за еден ден
Според официјалните податоци што ги презентираше Народниот правобранител, во текот на 19 октомври полицијата привела вкупно 50 лица, од кои 32 возрасни и 18 малолетници.
Во полициската станица број 1 биле сместени 21 лице, меѓу кои осум малолетници. Во станицата број 2 имало 19 лица, од кои седум малолетници, додека во станицата број 4 биле задржани десет лица, меѓу кои тројца малолетници.
Мониторингот открил и неправилности при евидентирањето на децата.
Во полициската станица број 1, на приведените малолетници не им бил доставен соодветен формулар со нивните права. Дури по интервенцијата на Народниот правобранител им бил даден формулар наменет за возрасни, кој дополнително бил застарен.
Шест малолетници биле заведени во регистарот за возрасни лица, наместо во посебната евиденција за деца.
Полицијата барала отклучување мобилни телефони без судска наредба
Еден од посериозните наоди се однесува на проверките на мобилните телефони.
Неколку малолетни и полнолетни лица изјавиле дека полициски службеници барале од нив да ги отклучат телефоните и да овозможат пристап до личните податоци без судска наредба.
Според нивните сведочења, вакви барања имало дури и во случаи кога обвинителството немало поднесено обвинение.
Овие наводи отвораат прашања за заштитата на приватноста и законитоста на постапувањето со личните податоци на приведените.
Народниот правобранител регистрирал и поплаки од граѓани кои тврделе дека биле однесени во полициска станица иако не учествувале во протестите, туку случајно поминувале низ местото на настанот.
Во притвор имало 109 лица, недостигале кревети и медицинска грижа
Контролите покажале и сериозни проблеми со условите во притворските простории.
Во таканаречениот Безбедносен блок во Тирана биле сместени околу 109 уапсени лица.
Според Народниот правобранител, објектот бил преоптоварен, а бил забележан недостиг од кревети, вода, греење и соодветна медицинска грижа.
Претставниците на институцијата контактирале вкупно 193 лица кои биле приведени, уапсени или примени во болница, меѓу кои 19 малолетници.
Биле евидентирани и 11 формални поплаки, по кои се преземаат дополнителни проверки.
Во извештајот се наведува дека одредени полициски службеници немале видливи идентификациски ознаки, што го отежнува утврдувањето индивидуална одговорност во случај на неправилности.
Полицијата пријави 271 апсење за една недела
Истовремено, албанската полиција денеска објави дека по протестите на 19 октомври биле уапсени 33 лица, а против дополнителни 41 лице биле започнати кривични постапки.
Меѓу уапсените имало шест малолетници на возраст од 15 и 17 години.
Според полицијата, во текот на седумте дена протести во Тирана биле уапсени вкупно 271 лице.
Полицијата тврди дека дел од демонстрантите нападнале полициски службеници со камења и други тврди предмети, оштетувале службени возила и палеле контејнери.
Во судирите на 19 октомври, според полициските податоци, биле повредени седум полицајци.
Овие информации се однесуваат на полициските постапки против демонстрантите, додека Народниот правобранител одвоено ја испитува законитоста на полициското постапување.
Народниот правобранител бара одговорност и заштита на децата
Народниот правобранител потсети дека правото на мирно собирање е загарантирано со Уставот на Албанија и Европската конвенција за човекови права.
Институцијата ги осуди сите форми на насилство, вклучително и нападите врз полициските службеници, но истовремено нагласи дека полицијата може да употребува сила само кога тоа е неопходно и пропорционално.
Посебно беше истакнато дека малолетниците имаат дополнителни законски гаранции што мора да се почитуваат без исклучок.
Од Министерството за внатрешни работи се бараат итни мерки за подобрување на условите во притворските простории, додека од полицијата се бара јасна идентификација на сите службеници и доследно почитување на правата на приведените.
Прелиминарните наоди отвораат ново прашање во политичката криза во Албанија: покрај одговорноста за насилството на улиците, институциите ќе треба да утврдат и дали биле прекршени основните права на приведените граѓани и деца.
Административната истрага продолжува, а конечните заклучоци за пријавеното полициско насилство допрва треба да бидат утврдени.
