Во 1969 година се случи една од најнеобичните уметнички соработки во историјата на модерните медиуми, кога Пабло Пикасо го дизајнираше официјалниот театарски постер за југословенскиот филмски еп „Битката на Неретва“. Иако буџетот на овој државен проект беше огромен, славниот сликар одби паричен хонорар. Наместо тоа, како посветен левичар кој и се восхитуваше на антифашистичката борба, Пикасо побара специфично плаќање за уметничкото дело: една кутија со дванаесет шишиња од најдоброто југословенско вино.
Државен филмски споменик со холивудски ѕвезди
Филмот „Битката на Неретва“, во режија на Вељко Булајиќ, беше монументален државен проект што ја драматизираше историската битка од 1943 година. Продукцискиот буџет беше астрономски за тоа време и се проценуваше меѓу 4 и 12 милиони долари.
Југословенската држава стави цели дивизии на Југословенската народна армија на располагање на режисерот. Актерската екипа вклучуваше меѓународни ѕвезди како Јул Бринер, Орсон Велс, Франко Неро и Харди Кригер.
Храбро барање во Париз
Пред меѓународната премиера, Булајиќ сакаше промотивен материјал што ќе одговара на тежината на филмот. Тој одлучи да му пристапи на Пабло Пикасо во Париз, знаејќи дека сликарот е долгогодишен комунист и сочувствува со мултиетничката антифашистичка борба во Југославија.
Иако агентот на уметникот првично очекувал одбивање, Пикасо се заинтересирал за филмот. По гледањето на дел од материјалот во приватна сала, тој се согласил да го изработи постерот. Визуелното решение користело силни црвени и црни тонови, адаптирајќи мотиви од неговото дело „Грабнувањето на Сабјанките“.
Далматински и херцеговски вина наместо милионски хонорар
Кога дошло време за исплата, Пикасо категорично одбил пари од социјалистичка држава која ја чува својата револуционерна историја. Наместо пари, тој побарал селекција од најдобрите вина.
Властите во Белград брзо реагирале. Владата на Јосип Броз Тито подготвила кутија со дванаесет премиум вина, главно од сортите дингач и поступ од лозјата во Далмација и Херцеговина, кои биле испратени на неговиот имот во Јужна Франција.
Светски успех и номинација за Оскар
Плакатот беше претставен на свечената премиера на филмот во Сараево на 29 ноември 1969 година, на која присуствуваа Тито, Софија Лорен и Омар Шариф. Впечатливиот дизајн на Пикасо веднаш го подигна глобалниот профил на филмот. Оваа инвестиција во уметноста се исплатеше и на меѓународната сцена, каде што „Битката на Неретва“ во 1970 година доби номинација за Оскар во категоријата за најдобар странски филм.
Постерот денес останува запаметен како историски уметнички артефакт. Тој сведочи за моментот кога државната воена пропаганда и авангардната уметност се споија преку заеднички убедувања и квалитетно вино.
