Топлотните бранови и забрзаното топење на пермафростот предизвикаа рекорден број одрони на Француските Алпи во текот на 2026 година. На масивот Мон Блан од почетокот на годината се регистрирани 450 свлечишта и уривања на карпи, што е драстично зголемување во споредба со претходниот рекорд од 2022 година. Летниот период, кој порано се сметаше за најбезбеден за планинарење, сега станува високоризична зона за сите алпинисти.
Екстремните температури што редовно надминуваат 30 до 35 степени Целзиусови на повисоките надморски височини имаат директен ефект врз мразниците и подземниот мраз. Според Људовик Раванел, геоморфолог и директор за истражување во лабораторијата „Едитем“ при францускиот Национален центар за научно истражување (CNRS), ситуацијата е без преседан.
Бројот од 450 одрони регистриран во првите осум месеци од 2026 година значително го надминува претходниот рекорд од 2022 година, кога беа забележани 300 такви инциденти. Топењето на пермафростот, слојот од трајно замрзната земја и карпи кој делува како природен лепак за планината, е главната причина за губењето на структурната стабилност.
Истражувачкиот тим предводен од Раванел направи споредба на фотографии од масивот кои покриваат период од речиси 200 години. Со анализа на лузните од уривањата и нивниот волумен, научниците квантификуваа дека помеѓу 80 и 85 проценти од сите дестабилизации на карпите се случиле во последните две до три децении.
Овие податоци нудат математички и физички доказ за директната поврзаност помеѓу глобалното затоплување и распадот на карпестите масиви на високите планини.
За да се разбере обемот на овој проблем, треба да се има предвид дека пермафростот ги држи карпите споени на температури под нулата стотици години. Кога летните температури продираат длабоко во пукнатините, ледот се топи и се претвора во вода, го зголемува притисокот во карпата и ја дестабилизира целата конструкција.
Оваа брза трансформација ги принудува планинските водичи и алпинистите целосно да ги променат традиционалните рути и сезони за искачување. Класичните летни патеки кои се користеа со децении сега се затвораат или се сметаат за премногу опасни во јули и август.
