Приказната за мистериозниот Фантом најпрво се појавила како роман во продолженија во францускиот весник „Ле Голуа“, а како книга била објавена во 1910 година. На почетокот „Фантомот од операта“ немал голем успех, но приказната за маскираниот човек кој живее во подземјето на Париската опера подоцна добила нов живот на филмското платно. Најпознатата рана адаптација била немиот филм од 1925 година со Лон Чејни во главната улога. Чејни сам ја креирал препознатливата застрашувачка шминка на Фантомот, а неговото лице целосно било откриено дури во текот на филмот.

Вистинските тајни на Париската опера

Гастон Леру не ги измислил сите детали. Под Палатата Гарние, зградата на Париската опера, навистина постои голем подземен резервоар со вода. Тој бил изграден поради сложените подземни води на кои градителите наишле при изградбата на објектот и служи како дел од системот што ја стабилизира зградата. Токму овој резервоар станал инспирација за познатото „подземно езеро“ во романот.

И приказната со лустерот има реална основа. Во 1896 година, за време на претстава, од големиот лустер на Париската опера паднала тешка противтежа и усмртила жена од публиката. Несреќата подоцна станала дел од легендата околу зградата и инспирација за една од најпознатите сцени во приказната за Фантомот.

Дури и денес во Палатата Гарние постои ложата број 5, која традиционално се поврзува со Фантомот и е позната како „ложата на Фантомот“.

Мјузиклот што не сакаше да заврши

Ендру Лојд Вебер го компонирал мјузиклот, со текст на Чарлс Харт и дополнителни текстови од Ричард Стилго, додека режијата била на Хал Принс. Во главните улоги во оригиналната лондонска продукција биле Мајкл Крофорд како Фантомот и Сара Брајтман како Кристин. Мјузиклот премиерно бил изведен на 9 октомври 1986 година во тогашниот Her Majesty’s Theatre во Лондон.

Две години подоцна пристигнал и на Бродвеј, каде што се изведувал цели 35 години. Последната изведба била во април 2023 година, по вкупно 13.981 настапи, со што „Фантомот од операта“ го завршил своето рекордно бродвејско поглавје како најдолговечниот мјузикл во историјата на Бродвеј. Мјузиклот освоил повеќе од 70 големи театарски награди, меѓу кои седум „Тони“ и четири „Оливие“, а бил виден од повеќе од 160 милиони луѓе ширум светот. Во Лондон, пак, неговата приказна продолжува и денес.

Маската во регионот

Во последните години „Фантомот од операта“ стигна и многу поблиску до Балканот. Во април 2025 година мјузиклот имаше премиера пред белградската публика во „Сава центар“, каде што од 22 до 29 април беа изведени девет претстави во рамки на меѓународната турнеја. Само неколку месеци подоцна, во јули 2025 година, мјузиклот ја имаше и својата словенечка премиера во „Канкарјев дом“, како дел од 73. Љубљански фестивал. Претставите се одржуваа од 9 до 20 јули, со повеќе изведби во текот на фестивалот.

„Фантомот од операта“ гостувал и во Софија, продолжувајќи ја меѓународната турнеја со која приказната за Фантомот повторно стигна пред нова публика во регионот.

И нов филм

Приказната повеќе од еден век по првото објавување на романот повторно се враќа на големото платно. Нова француска филмска адаптација, во режија на Александар Кастањети, со Дева Касел, Жилиен де Сен Жан и Ромен Дирис во главните улоги, е најавена за 28 октомври 2026 година.

Овојпат приказната е сместена во современ Париз. Главниот лик е млада танчерка која пристигнува во престижната Париска опера, каде што почнува да ја подготвува улогата во „Орфеј“, опера која наводно ја компонирал Фантомот. Потоа следуваат необјасниви несреќи, мистериозен пијанист и приказна која повторно ја меша љубовта со фантастиката.

Од роман објавен во 1910 година, преку немиот филм на Лон Чејни и мјузиклот на Лојд Вебер, па сè до новата француска филмска верзија, Фантомот очигледно не сака да остане под земја.