Од едно дело до три обвиненија и 30 дена притвор: Што го чека Кристијан Корабоски по насилството во Охрид?

Обвинителството го товари 31-годишниот охриѓанец за телесна повреда, противправно лишување од слобода и загрозување на сигурноста. Секое од делата носи затворска казна, а новите докази ја сменија и проценката за ризикот од повторување на насилството.

Случајот со семејното насилство во Охрид доби нова правна димензија и по првичната кривична пријава и изречените мерки на претпазливост, Основното јавно обвинителство Охрид на 16 ноември поднесе обвинение против Кристијан Корабоски за три кривични дела, а Основниот суд му одреди 30-дневен притвор.

Корабоски, 31-годишен охриѓанец, се товари за телесна повреда, противправно лишување од слобода и загрозување на сигурноста. Според обвинението, при вршење семејно насилство, тој противправно ја затворил својата 26-годишна партнерка, физички ја нападнал, ѝ нанел повреди и ја загрозил нејзината сигурност.

Промената во квалификацијата на делата и барањето за притвор дојдоа откако обвинителството собрало дополнителни докази, ја испитало оштетената во присуство на претставници на социјалните служби и наредило вештачење за видот и карактерот на повредите.

Но, што точно значат трите кривични дела? Дали станува збор за три одделни постапки, какви казни предвидува Кривичниот законик и што може да следува ако обвинението биде докажано?

Три кривични дела – три различни форми на насилство

1. Телесна повреда – кога физичкиот напад станува кривично дело со построга казна

Првото обвинение се однесува на телесна повреда. Членот 130 од Кривичниот законик предвидува дека тој што телесно ќе повреди друго лице или ќе му го наруши здравјето може да добие парична казна или затвор до три години.

Но, законот предвидува построга казна кога повредата е сторена при родово базирано насилство, насилство врз жена или семејно насилство. Во таков случај, предвидената казна е затвор од шест месеци до пет години.

Ова е важна разлика: семејното насилство не се третира само како околност во која се случил нападот, туку како основа за потешка кривичноправна одговорност. Во случајот во Охрид, обвинителството соопшти дека е извршено вештачење на повредите. Токму медицинската документација и наодот на вештакот ќе бидат важни за утврдување на нивниот вид и тежина.

2. Противправно лишување од слобода – не е потребно некого да го држите со часови за да постои кривично дело

Второто обвинение е за противправно лишување од слобода. Ова дело не се однесува само на класично затворање во просторија. Законот го опфаќа и секое друго противправно одземање или ограничување на слободата на движење. Во пракса, тоа може да значи спречување некого да замине, задржување против неговата волја или ограничување на движењето на начин што нема законска основа.

Според членот 140 од Кривичниот законик, кога ова дело е сторено при родово базирано насилство, насилство врз жена или семејно насилство, предвидена е казна затвор од шест месеци до три години. Затоа ова обвинение е важно и независно од физичките повреди: слободата на движење е посебно заштитено право, а нејзиното противправно ограничување може да претставува самостојно кривично дело.

3. Загрозување на сигурноста – заканите можат да носат затворска казна

Третото обвинение е за загрозување на сигурноста. Членот 144 од Кривичниот законик се однесува на сериозна закана дека ќе биде нападнат животот или телото на жртвата или на нејзино блиско лице, со намера таа да биде заплашена или вознемирена.

Кога делото е сторено при родово базирано насилство, насилство врз жена или семејно насилство, законот предвидува затвор од три месеци до три години. Ова значи дека заканите не се третираат како обична расправија или несоодветна комуникација. Ако се исполнети законските услови, тие можат да бидат основа за посебна кривична одговорност.

Зошто прво доби мерки на претпазливост, а потоа 30 дена притвор?

Една од најголемите реакции во јавноста беше првичната одлука Корабоски да не биде задржан во притвор, туку да добие мерки на претпазливост: забрана да ѝ се приближува на оштетената на помалку од 50 метри, одземање на пасошот и обврска редовно да се јавува во судот. На 17 ноември, Обвинителството појасни дека првичната пријава од МВР се однесувала на едно кривично дело, а дополнителните докази собрани во текот на постапката довеле до проширување на обвинението на три дела.

Особено значајно било утврдувањето на околности поврзани со загрозувањето на сигурноста. Според објаснувањето на Обвинителството, тие ја засилиле проценката дека постои опасност обвинетиот да го повтори насилството.

Оттаму појасниле и дека, доколку притвор бил побаран уште во првичната фаза, во скратената постапка тој можел да трае најмногу осум дена. По поднесувањето на обвинението, судот определил притвор од 30 дена. Важно е да се разбере дека притворот не претставува однапред изречена казна. Тоа е мерка за обезбедување на постапката и за справување со законски утврдени ризици, меѓу кои може да биде и опасноста од повторување на делото.

Што може да го чека Корабоски?

Ако обвинението биде докажано, Корабоски може да се соочи со затворски казни за сите три дела. Според Кривичниот законик, казнените рамки се: Телесна повреда при семејно насилство: од шест месеци до пет години затвор. Противправно лишување од слобода при семејно насилство: од шест месеци до три години затвор. Загрозување на сигурноста при семејно насилство: од три месеци до три години затвор.

Овие казнени рамки не значат дека казните автоматски ќе се соберат и дека обвинетиот ќе добие нивен збир. Кога едно лице е обвинето за повеќе кривични дела, судот ја утврдува одговорноста за секое од нив и ја одредува единствената казна според правилата за одмерување казна и стек на кривични дела.

При одлучувањето, судот ќе ги оценува доказите, медицинското вештачење, исказите, околностите под кои се случил настанот и евентуалните олеснителни и отежителни околности.

Тоа значи дека во оваа фаза не може одговорно да се предвиди колкава казна би добил, ниту дали судот ќе утврди вина за сите три дела. Но, правната квалификација покажува дека предметот повеќе не се води само како физички напад, туку опфаќа и ограничување на слободата и загрозување на сигурноста на партнерката.

Што е познато за нападот?

Според информациите од МВР, настанот се случил на 15 ноември, околу два часот по полноќ. Расправијата започнала во домот на Корабоски, а продолжила во автомобилот. Според полициското соопштение, тој физички ја нападнал партнерката, а насилството продолжило и откако го запрел возилото. Жената изгубила свест и паднала, по што била пренесена во Општата болница во Охрид, а потоа и во болницата „Свети Еразмо“.

Во јавноста се појавија и дополнителни тврдења на мајката на оштетената, меѓу кои и наводи за случувања по нападот и за однесувањето на други лица. Овие тврдења треба да се третираат како наводи од нејзино јавно сведоштво, а не како веќе утврдени факти или како дел од трите кривични дела за кои е поднесено обвинение. Доколку се предмет на посебна проверка, надлежните институции треба да утврдат дали постојат основи за дополнителна постапка.

Во меѓувреме, Корабоски е во 30-дневен притвор, а понатамошниот тек на случајот ќе зависи од доказите и одлуките на судот.


Случајот во Охрид отвори и пошироко прашање: дали институциите ќе успеат навремено да ги препознаат сите форми на семејно насилство – не само физичките повреди, туку и заканите, заплашувањето и ограничувањето на слободата – и да обезбедат вистинска заштита за жртвата?

е-Трн да боцка во твојот инбокс