Поранешниот американски претседател Барак Обама предупреди дека САД ризикуваат да предизвикаат сериозни глобални последици доколку се оттурнат од основните човечки вредности. Во интервју за списанието Њујоркер, Обама индиректно се осврна на заканите на актуелниот претседател Доналд Трамп кон Иран, нагласувајќи дека американското лидерство мора да се темели на почит кон човечкото достоинство.
„Нетанјаху ме притискаше исто како и Трамп“
Обама откри дека израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху го наговарал да влезе во војна со Иран – притисок кој, според него, го одбил.
„Верувам дека мојата проценка беше исправна“, изјави Обама, додавајќи дека и денес се сомнева дали таков конфликт би бил во интерес на Израел или на САД.
Тој оцени дека Нетанјаху „го добил тоа што го сакал“, но отвори дилема дали тоа е долгорочно добро за израелскиот народ и за глобалната стабилност.
Осврнувајќи се на изјавите на Трамп, кој се закани со уништување на Иран, Обама предупреди дека таквиот јазик е спротивен на вредностите што треба да ги претставува американското лидерство.
„Ако не ги браниме основните принципи дека постојат невини луѓе и дека мора да внимаваме на сопствената ароганција светот може да тргне во многу лоша насока“, порача тој.
Нарушени односи и тежок пат кон обнова
Обама истакна и дека односите меѓу САД и нивните сојузници се сериозно нарушени, предупредувајќи дека нивната обнова ќе биде сложен и долг процес.
Тој го опиша системот на меѓународна соработка по Втората светска војна како еден од „најсветлите моменти“ во американската историја, додавајќи дека сегашните политики ризикуваат да го разнишаат тој поредок.
Изјавите на Обама доаѓаат во момент на зголемени тензии на Блискиот Исток и отворена реторика за можен конфликт со Иран. Неговото сведоштво за притисоците од Нетанјаху открива континуитет во геополитичките стратегии, но и разлики во пристапот меѓу администрациите.
Клучната порака е дека војната со Иран не е само регионално прашање, туку потенцијален глобален ризик – политички, економски и безбедносен. Во таков контекст, реториката и одлуките на лидерите може да имаат далекусежни последици кои ќе го обликуваат меѓународниот поредок во годините што следат.
