Météo-France предупреди дека Франција и поголем дел од Западна и Централна Европа, вклучувајќи го Балканот, најверојатно повторно ќе бидат зафатени со екстремна жештина почнувајќи од 6 јули, откако претходниот топлотен бран во јуни остави над 3.000 жртви во четири европски земји. Прогнозите укажуваат на нов доток на топол воздух од Сахара, со можен врв околу 14 јули.
Нов бран од Сахара носи екстремни температури почнувајќи од 6 јули
Météo-France, повикувајќи се на долгорочните прогнози, најави дека постои голема веројатност за враќање на екстремните горештини во периодот од 6 до 14 јули, откако претходната недела донесе релативно пониски температури низ Западна Европа. Метеорологот Режис Крепе од Ла Шен Метео потврди дека нов продор на топол воздух од Сахара кон Франција е „сосема веројатен“ од 10 јули, со можен нов врв околу 14 јули. Ова би бил трет топлотен бран во Франција оваа година, по бранoвите во мај и јуни.
Балканот повторно во патеката на топлиот воздух
Според истите прогнози, топлиот бран постепено ќе се шири кон Централна Европа и Балканот, слично на образецот од претходниот бран во јуни, кога температурите во Хрватска и Србија достигнаа до 35 степени, а во Македонија и Босна и Херцеговина локално до 38 степени. Регионалната канцеларија на Светската здравствена организација (СЗО) за Европа закажа состанок на 6 јули со сите национални контакт-точки за итни ситуации и климатски промени, оценувајќи го јунскиот бран како „генерална проба“ пред уште потешки летни сезони.
Јунските горештини оставија илјадници жртви
Пред новиот бран, здравствените институции во неколку европски земји ги објавија конечните бројки за јуни. Според системот МоМо на шпанското Министерство за здравство, во јуни 2026 година се регистрирани 1.029 смртни случаи поврзани со екстремна топлина, што е нов рекорд за овој месец во земјата. Во Франција, здравствената агенција Santé publique France пријави околу 1.000 екцесни смртни случаи во периодот од 24 до 27 јуни, најголем дел кај лица над 65 години. Германскиот Институт Роберт Кох (RKI) потврди над 800 смртни случаи поврзани со топлина заклучно со 21 јуни, пред најжешките денови од бранот, што укажува дека конечната бројка е повисока. Генералниот директор на СЗО, Тедрос Гебрејесус, соопшти дека низ цела Европа се регистрирани над 1.300 екцесни смртни случаи од 21 јуни, бројка која претставува рана привремена проценка, додека националните здравствени институции подоцна објавија повисоки конечни податоци.
Само 20 отсто од европските домови имаат клима уред
Стручњаците предупредуваат дека Европа е особено ранлива на топлотни бранови бидејќи само околу 20 отсто од домовите на континентот имаат клима уред, а голем дел од станбениот фонд е граден да ја задржува топлината заради поладните зими. Светската метеоролошка организација (СМО) потврди дека Европа се загрева двојно побрзо од глобалниот просек, а работната група Светско временско влијание (World Weather Attribution) оцени дека вакви горештини во јуни би биле „практично невозможни“ без климатските промени предизвикани од човекот.
Што значи ова за Македонија
Иако претходниот бран го зафати регионот со поумерен интензитет во споредба со Западна Европа, метеоролошките анализи укажуваат дека летото 2026 година во Македонија ќе биде околу 2 степени потопло од повеќегодишниот просек, со чести и екстремно топли бранови од Африка. Новиот бран најавен за периодот по 6 јули дополнително го зголемува ризикот од пожари, суша на почвата и оптоварување на енергетскиот систем поради масовно користење на клима-уредите.
