Вештачката интелигенција напредува со темпо што ги загрижува и самите луѓе кои ја развиваат. Додека дел од водечките директори во индустријата предупредуваат дека ризиците можат да станат егзистенцијални, зад технолошката трка се одвива уште една – меѓу Кина и САД. За двете сили, ВИ не е само технологија што треба да го промени секојдневието, туку и инструмент на економска и национална моќ.

Предупредување од луѓето што ја создаваат ВИ

Дарио Амодеи, извршниот директор на „Антропик“, е меѓу најгласните поддржувачи на забавување на развојот на најмоќните системи за вештачка интелигенција. Со него се согласуваат и Сем Алтман, извршен директор на „Опенаи“, и Илон Маск, иако нивните компании и пристапи кон развојот на ВИ се дел од жестоко конкурентната индустрија.

Дел од луѓето од Силиконската Долина предупредуваат и дека, доколку развојот не биде соодветно контролиран, напредната ВИ еден ден би можела да претставува ризик за опстанокот на човештвото.

Но, прашањето како да се контролира технологијата станува многу посложено кога во него се вклучува геополитичкото ривалство меѓу Вашингтон и Пекинг.

За Кина и САД, ВИ е повеќе од технологија

Кина и САД се сметаат за две водечки сили во развојот на вештачката интелигенција. Истовремено, двете земји се стратешки конкуренти во економијата, технологијата и безбедноста. Токму затоа напредокот во ВИ во двете земји често се набљудува низ призмата на националната безбедност и економската предност.

Тоа отвора едно многу поголемо прашање: дали Пекинг и Вашингтон воопшто можат практично да соработуваат околу ризиците од технологијата ако секој стравува дека другата страна би можела да стекне предност?

„Ако меѓународната заедница очекува дијалогот меѓу Америка и Кина за овие прашања да резултира со обврзувачки договор, тогаш ќе биде разочарана“, вели Иларика Кароза, виша истражувачка во Институтот за истражување на мирот во Осло (ПРИО).

Пекинг сака ВИ да биде присутна во секој дел од општеството

Кина има амбициозни планови за развој и примена на вештачката интелигенција. Визијата опфаќа технологијата да биде интегрирана во практично сите сфери на општеството и економијата – од земјоделството и здравството до индустријата и воената сфера.

Но, кинеските власти истовремено одамна предупредуваат и на ризиците што ги носи ВИ.

Токму оваа комбинација – забрзан технолошки развој од една страна и обид за контрола на ризиците од друга – ја прави кинеската стратегија важен дел од глобалната трка за вештачка интелигенција.

Две сили, една технологија и многу недоверба

ВИ постепено станува дел од поширокото натпреварување меѓу Кина и САД. Прашањето веќе не е само кој ќе создаде подобар модел, туку кој ќе располага со најмоќната инфраструктура, чипови, податоци и знаење неопходни за развој на следната генерација системи. Во таква средина, секоја мерка за ограничување на развојот може да се гледа и како потенцијална предност за конкурентот.

Затоа предупредувањата за безбедноста на ВИ се судираат со друга реалност: државите не сакаат да бидат првите што ќе забават ако сметаат дека ривалот продолжува да напредува.

И токму тука се наоѓа еден од најголемите парадокси на иднината на вештачката интелигенција – колку е поголем стравот од нејзините ризици, толку е потешко за големите сили да се договорат како заеднички да ги ограничат.