Околу 3.000 војници на НАТО, предводени од Канада, заедно со тенкови, оклопни возила и друга воена техника, се распоредени во источна Латвија, во рамките на една од најголемите воени вежби на Алијансата во балтичкиот регион. За првпат мултинационалната бригада во ваков обем ги напушта своите вообичаени позиции и воспоставува одбранбени линии поблиску до руската граница.
Распоредувањето е дел од воената вежба „Resolute Reforger 2026“, која започна на 26 октомври и ќе трае до 8 ноември. Во неа учествуваат војници од повеќе земји членки на НАТО, со околу 1.000 единици воена опрема, вклучувајќи тенкови, борбени возила на пешадијата и логистички системи.
Зошто НАТО распоредува војници во источна Латвија?
Целта на вежбата е да се провери способноста на мултинационалната бригада брзо да се придвижи од својата главна база во Адажи кон источните делови на Латвија, да воспостави одбранбени позиции и да дејствува како единствена борбена формација.
Воените единици вежбаат распоредување на тешка техника, обезбедување на комуникациските линии, снабдување и координација меѓу армиите на различни земји членки.
Според канадската телевизија CTV News, чии новинари ги следеле војниците на терен, ова е првпат целата бригада да биде распоредена источно од својата главна база за воспоставување одбранбени позиции.
Вежбата претставува дел од пошироките напори на НАТО за зајакнување на одбраната на своето источно крило, особено по руската инвазија врз Украина во 2022 година.
Од одвраќање на Русија до подготовка за одбрана
Канадското воено присуство во Латвија започна во 2017 година, кога НАТО распореди мултинационални борбени групи во балтичките држави и Полска како дел од политиката за одвраќање на Русија.
Со текот на годините, мисијата постепено се прошируваше, а борбената група прерасна во мултинационална бригада со поголем број војници и значително посилна огнена моќ.
Потполковникот Сајмон Мају, во изјава за CTV News, објаснува дека канадската мисија поминала низ неколку фази, од уверување на сојузниците во 2017 година, преку одвраќање, до денешната подготвеност за одбрана.
Ваквата промена ја одразува новата безбедносна реалност во Европа, во која НАТО сè поголемо внимание посветува на способноста своите сили да ги брани источните граници на Алијансата.
Во бригадата учествува и Северна Македонија
Мултинационалната бригада во Латвија е предводена од Канада и обединува сили од 14 земји членки на НАТО, меѓу кои е и Северна Македонија.
Македонското учество е дел од придонесот на земјата во колективната одбрана на Алијансата и во зајакнувањето на безбедноста на нејзиното источно крило.
Присуството на македонски војници во Латвија ја поврзува земјата со една од најзначајните одбранбени мисии на НАТО во Европа, во регион кој има особено чувствителна геостратешка положба поради непосредната близина на Русија и Белорусија.
Дали распоредувањето значи дека НАТО очекува руски напад?
Засега нема потврдени информации дека распоредувањето е поврзано со конкретна и непосредна закана од руски напад врз Латвија или друга членка на НАТО.
Вежбата е однапред планирана и претставува дел од долгорочната стратегија за зајакнување на военото присуство на Алијансата во балтичките држави.
Сепак, размерот на распоредувањето и преместувањето на тешката воена техника кон источните делови на Латвија покажуваат колку сериозно НАТО ја третира безбедноста на својата граница со Русија.
За Латвија, земја која дели граници со Русија и Белорусија, способноста на сојузничките сили брзо да воспостават одбранбени позиции е еден од клучните елементи на националната безбедност.
Во време кога војната во Украина продолжува да ја обликува европската безбедносна архитектура, ваквите вежби стануваат сè поважен дел од военото планирање на НАТО.
Извори: CTV News, Министерство за национална одбрана на Канада, латвиска новинска агенција LETA.
